Author: Институт перевода Библии
Date: 2022-08-27T16:15:46.070483+00:00

Янгы Разилешив: 1 Коринфдегилеге

Янгы Разилешив: 1 Коринфдегилеге

1. Баш Сёз

1. 1 Коринфдегилеге

1. Сёзлюк (Янгы Разилешив)

Россияны Илмулар Академиясы

Тарих-филология илмуланы бёлюгю

БИБЛИЯНЫ ТАРЖУМАСЫНЫ ИНСТИТУТУ МОСКВА

СЫЙЛЫ КИТАП ЯНГЫ РАЗИЛЕШИВНЮ КЪУМУКЪЧА ТАРЖУМАСЫ

СЫЙЛЫ КИТАП ЯНГЫ РАЗИЛЕШИВНЮ КЪУМУКЪЧА ТАРЖУМАСЫ

Библияны Таржумасыны институту Москва 2007

СЫЙЛЫ КИТАП ЯНГЫ РАЗИЛЕШИВНЮ КЪУМУКЪЧА ТАРЖУМАСЫ

Сизин ойларыгъызны ва ёравларыгъызны шу адресге гёре йиберигиз:

www.ibt.org.ru
ibt_inform@ibt.org.ru

ISBN 5-93943-100-3

Horace Knowles; The British & Foreign Bible Society, 1954, 1967, 1972

( United Bible Societies, 1994 )

All rights reserved.

© Библияны Таржумасыны институту, Москва, 2007

Баш Сёз

БАШ СЁЗ

Гьюрметли охувчу!

Сиз къолугъузгъа тутгъан китап – Янгы Разилешивню къумукъ тилге этилген биринчи толу таржумасы. Янгы Разилешив – оьзюне Сыйлы Язывлар яда Библия деп айтылагъан китапны гесеги. Библиягъа бир китапхана деп айтмагъа ярай. Ону ичине кёп санавдагъы адамлар бир нече тиллерде ювукъ гьисапда минг ярым йылны узагъында язгъан онлар булангъы китаплар гире.

Библияны биринчи гесеги – Эсги Разилешив. Ону аслу маънасы – Аллагь, бары да бырынгъы халкълардан айырып исрайыллыланы танглап, олар булан разилешив бегетгенин гёрсетмек. Танглагъан халкъына Аллагьны рагьмусу болсун учун, исрайыллылар Аллагьдан оьзлеге берилген къанунланы кютмеге герек болгъан. Шоланы жыйымына Таврат, яда Мусаны Къануну деп ат тагъылгъан, неге тюгюл де оланы исрайыл халкъына Муса пайхаммар гелтирген.

Амма шо Разилешив де, Къанун да инсанланы янгыз янгы ва даимлик Разилешивге гьазирлей болгъан – шо янгы Разилешивню Аллагь инсанлар булан гьалиден эки минг йыл алда бу дюньягъа гелген Иса Месигьден таба бегетген. Янгы Разилешивге гиреген 27 китапда Исаны инсанлар булан бегетилген Янгы Разилешивюню гьакъында хабар юрюле.

Янгы Разилешивню башлапгъы дёрт китабына «Инжиллер» деп айтыла. Шо сёз грекчеден гёчюргенде, «сююнч хабар» демек бола. Инжиллерде Иса Месигьни тувмакълыгъы, Ону бу дюньядагъы яшаву, хачдагъы оьлюмю ва тирилмеклиги гьакъында хабарлана.

Янгы Разилешивню сонг гелеген «Элчилени ишлери» деген китабында Исагъа иман салгъанланы жыйыны башлап нечик амалгъа гелгени ва оьмюр сюргени, Исагъа бакъгъан якъдагъы иман сав дюньягъа нечик чалтлыкъда яйылып гетгени гьакъында хабар бериле.

Янгы Разилешивню китапларыны кёбюсю (21) – Исаны элчилери язгъан кагъызлар. Оланы аслу маънасы – иманлылагъа насигьат берив, Исагъа иман салгъанланы жыйынына шо заманларданокъ да гирмеге башлагъан адашывланы, ялгъан уьйретивлени юзюн ачмакъ.

Янгы Разилешивню ва савлай Библияны ахырынчы китабы – Югьанны вагьийи. Шо китапда ону язгъан элчи Югьангъа ахыр заман булан байлавлу Аллагьдан йиберилген вагьий бериле. Аллагь Югьангъа ахыр заман болма тарыкъ затны ачыкъ эте – бу дюньяда гьакимлик сюрюп турагъан яманлыкъдан Аллагь уьст чыгъажакъ.

Янгы Разилешив бизин девюрню 1-нчи асрусунда шо заманларда инг де бек яйылгъан грек тилинде язылгъан. Эки минг йылны ичинде Янгы Разилешив дюньядагъы юзлер булангъы тиллеге таржума этилген.

Къумукъ тилде тюрлю-тюрлю йылларда Янгы Разилешивню айры-айры китаплары чыкъгъан. 1888-нчи йылда Маттайны Инжили, 1897-нчи йылда буса Маркны Инжили чыкъгъан. 1897-нчи йылда Маттайны Инжили тюзелтилип онгарылып янгыдан чыкъгъан. 1996-нчы йылда Библияны Таржумасыны институту Маркны Инжилини янгы таржумасын, 2001-нчи йылда буса Лукъаны Инжилин чыгъаргъан.

Къолугъуздагъы бу китап – Янгы Разилешивню гьалиги къумукъ адабият тилге этилген толу таржумасыны биринчи къайдасы. Таржумачылар грекче текстдеги сёзлени гезигин, жумлаланы къурулушун сакъламагъа къарамагъан, ону маънасын бермеге къаст этген. Къумукъ тил де, грек тил де бир-бирине къардаш тиллер тюгюл, шо саялы да оланы грамматика къурулушлары да башгъа. Сынав гёрсетеген кюйде, тувра, сёз-сёзюне дегенлей этилген таржума къулакъгъа онча арив чалынмай, олай таржумадагъы бары зат англашылып да битмей. Бу таржума бырынгъы къолъязывланы илму гёзден къаралып чыкъгъанларындан этилген, шо саялы да муну бир-бир ерлери орус тилдеги мердешли таржума булан рас гелмей къалмагъа да бола.

Янгы Разилешивню бир-бир ерлерин тюрлю-тюрлю кюйде англамагъа ва таржума этмеге бола. Шолай гезиклени инг де аслуларында баянлыкълар берилген – оларда таржуманы болмагъа болагъан башгъа журалары берилген. Баянлыкъларда охувчугъа четим тиймеге болагъан бир-бир сёзлеге ва сёз тагъымлагъа англатывлар бериле.

Таржуманы гьар китабыны алдында гиччирек баш сёзлер бериле. Шоларда китапланы авторлары, оларда гётерилеген аслу масъалалар булан байлавлу болуп къысгъача маълуматлар бериле. Ондан къайры да, китапны гьар бёлюгю, бир маъна булан байлавлу гесеклеге пайланып, башлар да салынып бериле. Китапланы алдындагъы баш сёзлер де, оланы ичиндеги бёлюклердеги гесеклеге салынгъан башлар да башлапгъы грекче къолъязывларда болмагъан. Оланы таржумачылар охувчулагъа гьар китапны, ону гьар гесегин яхшы англамагъа кёмек болсун учун, оьзлени ягъындан къошгъан. Таржумада Сыйлы Язывланы Эсги Разилешив деген бёлюгюнден алынгъан гесеклер башгъа языв къайда булан берилген. Ахырда да, таржуманы ахырында Янгы Разилешивде ёлугъагъан терминлени, аслу ерни тутагъан адамланы ва ерлени атларыны сёзлюгю, Янгы Разилешивдеги агьвалатлар юрюлеген пачалыкъланы ва шагьарланы карталары берилген.

Библияны Таржумасыны институту Янгы Разилешивню къумукъ тилге гёчюрювде ортакъчылыкъ этген таржумачылагъа, редакторлагъа ва шолай да оьзге бары да къол ялгъагъанлагъа разилигин билдире.

Бу китап къумукъ халкъгъа пайдалы болур деп умут этебиз.

Библияны Таржумасыны институту

1 Коринфдегилеге

1 Коринфдегилеге

1. Баш Сёз

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

Баш Сёз

Коринфдегилеге язылгъан биринчи кагъыз

1 Коринфдегилеге

Бу кагъызын Павел Эфесде турагъан заманында язгъан. Шондан бираз алдын, ят халкълагъа Сююнч Хабарны билдирмек учун чыкъгъан экинчи сапарыны вакътисинде, о Коринф деген грек шагьарда Исагъа иман салгъанланы жыйынын къургъан. Элчи Коринфден гетген сонг, янгы жыйынны алдында бир тюрлю четимликлер тувулунгъан. Павел Коринфдегилеге кагъыз язмаса бирдокъда ярамай деп гьисап эте. Кагъызында о жыйынны ортакъчылары Исагъа иман салгъанлагъа лайыкълы болмагъан юрюшлеге ёл берме тюшмейгенин айта.

Коринфдегилени кёплери Павелни элчи гьисапда къабул этмейгенлик масъаланы бирден бир четимлешдирген. Олар экмек бёлюв адатны герти маънасын англамагъанлар ва къайсы ёлбашчыгъа артыкъ гьюрмет этме тюшегенликни гьакъында эришгенлер. Исагъа иман салгъан коринфлилени бирлери ялгъан аллагьлагъа къурбан этилген этни ашамагъа ярайгъанын ярамайгъанын билмегенлер. Олар бир бири булан ватандашлыкъ дуванлагъа чыкъгъанлар, уьягьлюлени бузулувуна, пасатлыкъгъа ёл къойгъанлар, гьатта оланы арасында Месигьни тувмакълыгъын инкар этегенлери де болгъан. Жыйын ярплашмасын учун, Павел онда тувулунгъан эришивлю масъалаланы бирлерини уьстюнде тындырыкълы кюйде токътай. Бир вакътини ичинде о иманны кёп кюрчю масъалалары гьакъда да сёйлей. Исаны мисалгъа гелтире туруп, Павел Огъар иман салгъан коринфлилени масъалаларын чечмеге къарай. О гьисаплайгъан кюйде, Месигьни инсанлагъа бакъгъан якъдагъы сюювю жыйынны ортакъчыларыны арасындагъы аралыкъланы оьлчевю болуп токътамагъа тарыкъ.

1

Башлапгъы саламлар

1^1Аллагьны буйругъу булан Иса Месигьни элчиси болгъан мен Павелден ва иман къардашыбыз Сосфенден 2Исагъа иман салгъанланы Коринфдеги жыйынына салам! Мен Иса Месигьден таба юреклери тазалангъан, Аллагьныки болмакъ учун танглангъан ва гьар ерде бары халкъ булан бирче Раббибиз Иса Месигьни атын тутгъанлагъа язаман. О бизин Раббибиз ва оланы Раббиси+.

3Атабыз Аллагьдан ва Раббибиз Иса Месигьден сизге рагьму ва парахатлыкъ болсун!

4Аллагьны Иса Месигьден таба сизге берилген рагьмусу учун сизин гьакъыгъыздан токътавсуз Аллагьыма шюкюр этемен. 5Неге тюгюл де, сиз гьар сёйлевюгюзде, гьар тюрлю билгенигизде ва гьар затда Ондан таба бай болдугъуз+. 6Шо буса Иса Месигьни гьакъындагъы мен айтгъан затлар гьакъ герти экенин гёрсете. 7Гьали буса ругь савгъатлардан сизге гьеч бир етишмейгени ёкъ, сиз де Раббибиз Иса Месигь къачан гелер экен деп къаравуллап токътагъансыз+. 8Раббибиз Иса Месигь къайтып гележек гюн сизин гиши сёз табып болмасдай болмакълыгъыгъызны ахыргъа ерли беклешдирежек+. 9Сизин яшавугъузну Оьзюню Уланы болгъан Раббибиз Иса Месигь булан ортакъ этмеге чакъыргъан Аллагь аминдир!+

Бирликге чакъырыв

10Барыгъыз да бир биригиз булан къыйышывлу яшасын учун ва арагъызда эришивлюк болмасын учун, Раббибиз Иса Месигьни аты булан ялбараман сизге, къардашлар. Мен сиз ойларыгъызда да, муратларыгъызда да бир болгъаныгъызны сюемен+. 11Гьей къардашларым, Гьилойну уьюндегилер магъа берген хабарлардан мен сизин арагъызда эришивлюклер барны билдим+. 12Мен айтма сюегеним, сизин бирлеригиз: «Мен Павелни яныман», яда «Мен Аполлосну яныман», яда «Мен Петерни яныман», яда «Мен Месигьни яныман», – деп айтып юрюйсюз+.

13Месигь де шолай бёлюндюмю дагъы? Сизин учун хачгъа илинген Павелми эди дагъы? Сиз Павелни аты булан, сувгъа чомдуртуп, оьзюгюзню Аллагьгъа тапшуртдугъузму дагъы+? 14Криспден ва Гайдан башгъа сизин гьеч биригизни де мен сувгъа чомуп, Аллагьгъа тапшурмадым. Шо зат саялы мен Аллагьгъа шюкюрлюк этемен+. 15Мени атым булан сизин шолай Аллагьгъа тапшургъан деп бирев де айтып болмас. 16Стефанасны ва ону уьюндегилерин де мен шолай Аллагьгъа тапшурдум, амма дагъы гьеч гишини тапшургъаным мени эсимде ёкъ+. 17Мени Месигь, башгъаланы сувгъа чомуп, Оьзюне тапшурма тюгюл чю, Сююнч Хабарны билдирмеге йиберди. Месигьни хачы къудратдан магьрюм къалмасын учун, инсанны гьакъылыны тили гери уруп, шо Сююнч Хабарны билдиремен+.

Аллагьны къудраты ва гьакъыллылыгъы Месигьдир

18Хачдагъы оьлюмню гьакъындагъы уьйретив оьлюмню ёлу булан юрюйгенлер учун авлиялыкъдыр, бизин, къутгъарылывну ёлу булан юрюйгенлер учун буса о Аллагьны къудратыдыр+. 19Сыйлы Язывларда булай язылгъан:

Алимлени билимлерин ёкъ этермен, гьакъыллыланы
гьакъыллылыгъын болмагъандай этермен.

20Къайдадыр гьакъыллы? Къайдадыр алим? Къайдадыр бу девюрню ойчусу? Аллагь бу дюньяны гьакъыллылыгъыны бары авлиялыгъын аян этмедими дагъы+? 21Аллагьны гьакъыллылыгъыны себебинден дюнья оьзюню гьакъыллылыгъы булан Аллагьгъа тюшюнмеген. Шо саялы да Аллагь биз билдиреген уьйретивню «авлиялыгъына» инанагъанланы къутгъармакъ учун сайлагъан. 22Ягьудилер муъжизатлар гёрсетмекни тилейлер, ят халкълар буса гьакъыллылыкъ ахтаралар+. 23Биз хачгъа илинген Месигьни гьакъында уьйретебиз. Шо уьйретив ягьудилеге тогъас болуп токътай, ят халкълар буса ону авлиялыкъ деп гьисаплай+. 24Аллагьны янындан чакъырылгъан ягьудилер ва ят халкълар учун буса Аллагьны къудратын ва Аллагьны гьакъыллылыгъын гёрсетген Месигьдир!+
25Аллагьны «авлиялыгъы» инсанланы гьакъыллыгъындан эсе оьрдедир, Аллагьны «гючсюзлюгю» буса инсанны гючлюлюгюнден эсе гючлюдюр.

26Къардашлар, Аллагь чакъыргъан заманда, сиз кимлер болгъаныгъызны эсге алып къоюгъуз: инсан оьлчевлерине гёре алгъанда, сизин арагъызда гьакъыллылар кёп тюгюл эди, гючлюлер кёп тюгюл эди, белгили тухумлардан чыкъгъанлар кёп тюгюл эди. 27Амма гьакъыллыланы биябур этмек учун, Аллагь дюньяда авлиялар деп гьисапланагъанланы сайлады; гючлюлени биябур этмек учун буса, дюньяда гючсюзлер деп гьисапланагъанланы сайлады. 28Аллагь дюнья учун умпагьатсыз деп гьисапланагъан белгисиз тухумлардагъыланы ва налатлангъанланы сайлады. Аллагь шону дюнья учун умпагьатлы деп гьисапланагъанланы умпагьатсыз деп гьисапланагъанлагъа айландырмакъ учун этди+. 29Шо саялы Аллагьны алдында бирев де макътанмагъа болмас!+
30Аллагь чы сизин Иса Месигь булан бирикдирип къойду! Аллагь Исаны бизин гьакъыллылыгъыбыз этди. Исадан таба юреклерибиз тазаланды, муъмин болдукъ ва азат этилдик+. 31Шолай болгъан сонг, Сыйлы Язывларда язылгъан кюйде: «Ким макътанмагъа сюе буса, Раббибиз этгени булан макътансын!»+

2

Павел хачда оьлтюрюлген Месигьни хабарын билдире

2^1Къардашлар, Аллагьны сырын сизге ачагъан заман мен сизин яныгъызгъа оьзюмню гьакъылымны кёплюгюн яда арив сёйлеп болагъанымны гёрсетмек учун гелмеген эдим+. 2Мен сизин булан болгъан чакъы заман Иса Месигьден ва янгыз Ону хачгъа илинип оьлмеклигинден башгъа бир затны да билме къарамадым+. 3Гелегенде де, мен гючсюзлюкде, къоркъув булан ва бек титирей туруп гелдим+. 4Мени уьйретивюм ва сёйлевюм инандырагъан ва гьакъыллы сёзлер булан тюгюл, Аллагьны Ругьуну къудратына асаслангъан далиллер булан айтылды+. 5Шо заман сизин иманыгъыз да инсанланы гьакъыллылыгъына тюгюл, Аллагьны къудратына асасланар+.

6Гьакъыллы сёзлени буса биз ругь якъдан чыныкъгъанланы арасында сёйлейбиз. Амма бу гьакъыллылыкъ не бу дюньяны, неде бу дюньяны гьечге айлана барагъан гьакимлерини гьакъыллылыгъы тюгюл+. 7Шону орнуна биз Аллагьны сырлы гьакъыллылыгъын сёйлейбиз. Шо буса дюнья яратылмагъа башлангъынча да алдын яшырылып тургъан гьакъыллылыкъ. Шо гьакъыллылыкъ бизин макътавлугъубуз учундур+. 8Бу дюньяны гьакимлеринден гьеч бири де ону англамады. Эгер англагъан эди буса, макътавлу Раббибизни хачгъа илмес эдилер+. 9Амма Сыйлы Язывларда язылгъаны йимик:

Оьзюн сюегенлер учун Аллагь гьазирлеген затланы гьеч бир гёз
гёрмеген, гьеч бир къулакъ эшитмеген, гьеч бир инсанны
юрегине гелмеген.

10Аллагь оланы бизге Оьзюню Ругьу булан ачды. Аллагьны Ругьуна буса гьар зат белгили. О Аллагьны яшырылгъан сырларын да ахтара+. 11Инсанны ойларын ону ичиндеги ругьундан башгъа дагъы ким билмеге болур? Шону йимик, Аллагьны ойларын Ону Ругьундан башгъасы билме болмас+. 12Биз буса бу дюньяны ругьун алмадыкъ, Аллагь бизге савгъат этген бары да затгъа тюшюнмек учун, О бизге Ругьун Оьзю берди+. 13Аллагьны Ругьу булангъылагъа ругь булан байлавлу затланы англатабыз. Буланы биз инсанны гьакъылы уьйретген сёзлер булан тюгюл, Аллагьны Ругьу уьйретген сёзлер булан сёйлейбиз+. 14Оьзюнде Аллагьны Ругьу ёкъ адам Ругьдан гелеген затны къабул этмес. Огъар шо авлиялыкъ чы дагъы ва о шону англама болмас, неге тюгюл де шогъар къыймат янгыз Ругьну кёмеклиги булан берме болар+. 15Инсанда Аллагьны Ругьу бар буса, о гьар затгъа къыймат берип болур, ону оьзюне буса бирев де къыймат берип болмас.

16Неге тюгюл де, Раббибизни гьакъылына тюшюнюп ва Огъар
насигьат берип болагъан кимдир?

Бизде буса Месигьни гьакъылы бар+.

3

Жыйындагъы ярплашыв

3^1Гьей къардашлар, мен де сизин булан ругь якъдан чыныкъгъан адамлар булан сёйлейгенде йимик сёйлеп болмадым. Бу дюньяны адамлары булан, Месигьни ёлуна янгы аякъ басгъан яшлар булан сёйлейгенде йимик сёйледим. 2Мен сизин сют ичирип сакъладым, неге тюгюл сизин уллулар ашайгъанны ашамагъа гючюгюз чатмай эди. Сиз гьали де уллулар ашайгъанны ашамагъа болмайсыз+. 3Сиз гьали де бу дюньядансыз. Арагъызда гюнчюлюк ва эришивлюклер болуп тургъан чакъы, оьзюгюзню бу дюньяны адамлары йимик тутмаймысыз дагъы+? 4Сизин бирлеригиз: «Мен Павелни яныман», яда башгъаларыгъыз: «Мен Аполлосну яныман», – деп сёйлейгенде, бу дюньядагъы оьзгелерден сизин негиз башгъадыр дагъы?

5Шолай болгъанда, Аполлос кимдир? Павел кимдир? Биз янгыз бир къуллукъчуларбыздыр. Бизин кёмегибиз булан сиз Иса Месигьге иман салдыгъыз. Аллагь бизин гьарибизге кютмек учун къуллукълар тапшурду+. 6Мен урлукъ чачдым, Аполлос сугъарды, амма Аллагь буса оьсдюрдю+. 7Ашлыкъ чачагъан ва ону сугъарагъан агьамиятлы тюгюл, янгыз оьсдюреген Аллагь агьамиятлы+. 8Урлукъ чачгъанны ва сугъаргъанны мурады бир. Гьариси тёкген загьматына гёре гьагъын да алыр+. 9Биз бирче Аллагь учун ишлейбиз. Сиз буса Аллагьны авлагъысыз, Аллагьны бинасысыз+.

10Аллагьны зор яхшылыгъы булан магъа берилген тапшурувгъа гёре, мен, гьакъыллы къурувчу этеген кюйде, бир башлап кюрчюсюн салдым, башгъасы шону уьстюнде къура. Амма гьариси бина нечик къурулагъанына тергев этме герек бола+. 11Бирев де салынгъанындан къайры гьеч башгъа кюрчю салып болмас, о кюрчю буса Иса Месигьдир+. 12Шо кюрчюню уьстюнде бирев алтындан, гюмюшден, къыйматлы ташлардан, такътадан, биченден яда саламдан бина къурмагъа бола. 13Ишлейген гьар кимни иши ачыкъ болажакъ гюн етишер. Шо гюн бары да затны ачыкъ этежек, неге тюгюл о ялын булан гележек. Шо ялын буса гьар ким кютген ишни тергеп къарайгъан бир сынав болажакъ+. 14Кимни къургъан бинасы сынавдан оьтсе, шону къургъан адам алапа алажакъ. 15Къургъан бинасы яллап къалса, о зарал гёрежек ва алапасыз къалажакъ. О оьзю къутгъарылажакъ, амма ялынны ичинден оьтюп чыкъгъанда йимик болажакъ.

16Сиз Аллагьны ибадатханасы экенигизни ва Аллагьны Ругьу сизин ичигизде яшайгъанны билмеймисиз+? 17Аллагьны ибадатханасын дагъытгъан гишини Аллагь дагъытажакъ. Аллагьны ибадатханасы сыйлыдыр. Шо ибадатхана да сизсиз+.

18Оьзюгюз оьзюгюзню алдатмагъыз. Ким бу дюньяда оьзюн гьакъыллы деп санай буса, гертилей де, гьакъыллы болмакъ учун, о «авлия» болма герек. 19Неге тюгюл де, бу дюньяны гьакъыллылыгъы Аллагьны алдында авлиялыкъдыр. Сыйлы Язывларда язылгъаны йимик:

Гьакъыллыланы Аллагь оьзлени гьилласы булан тута+.

20Дагъы да булай язылгъан:

Гьакъыллыланы ойлары бош зат экенни Раббибиз биле+.

21Шогъар гёре бирев де инсанлар булан макътанмасын. Неге тюгюл де, бары да зат сизинкидир: 22Павел, Аполлос, Петер, дюнья, яшав, оьлюм, гьалиги ва гележек заман – бары да зат сизинки. 23Сиз де Месигьникисиз, Месигь де Аллагьныки+.

4

Аллагьны элчилерини къуллукъ этивю

4^1Булайлыкъда, инсанлар бизин Месигьни къуллукъчулары ва Аллагьны сырлы гьакъ гертиликлери инанылгъан адамлар деп танысынлар. 2Шо заман инанылгъан адамланы гьарисинден буса оланы амин болмакълыгъы талап этиле. 3Сиз яда оьзге инсанлыкъ дуван магъа нечик дуван этежеги мени бары да затдан аз ойлашдыра. Мен гьатта оьзюм оьзюме де дуван этмеймен. 4Мени намусум таза. Шолай демек мени бир айыбым да ёкъ демек тюгюл. Амма магъа Дуванчы Оьзю Раббибиздир+. 5Шо саялы, Раббибиз гелип битгенче, бир затгъа да алданокъ дуван этмегиз. О Оьзю гелип йиберип, къарангылыкъда яшырылып турагъан затланы уьстюн ачажакъ ва юреклеригиздеги талпынывларыгъызны аянгъа чыгъаражакъ. Шо заман гьар инсан Аллагьдан оьзюне лайыкълы болгъан макътавну алажакъ+.

6Гьей къардашлар, мен сизин пайдагъыз учун буланы магъа ва Аполлосгъа гёре къоллап айтдым, бизден мисал алып, сиз: «Язылгъан затдан ари чыкъма тарыкъ тюгюл», – деген затны англасын деп. Шо заман сиз биревден биревню артыкъ гёрмежексиз+. 7Сиз башгъалардан артыкъ деп ким айта? Аллагь бермеген сизин негиз бар экен? Шолай буса, башгъа бирев савгъат этип берген зат булан неге макътанасыз дагъы+?

8Гьали сизин оьзюгюзге тарыкъ болагъан бары да затыгъыз бар! Сиз бай болдугъуз! Бизсиз де сиз пачалар болдугъуз! Гертилей де, сизин пачалар болгъаныгъызны мен нечакъы да сюер эдим, балики, шо заман сизин булан бирче биз де пачалар болуп къалар эдик!+
9Амма, мен ойлашагъан кюйде, Аллагь бизге, элчилеге, оьзлеге майданда оьлме къарар чыгъарылгъан адамлар гьисапда, лап да ахырынчы ерни гёрсетген. Сав дюньягъа – малайиклеге де, инсанлагъа да – биз тамашагъа токътадыкъ+. 10Биз Месигь учун авлиябыз, сиз буса Месигь булан гьакъыллысыз! Биз гючсюзбюз, сиз буса гючлюсюз! Сиз абурлусуз, биз буса абурсузбуз+. 11Биз гьалиге ерли де ач, сувсап ва ялангъач къалгъанбыз. Бизин токъалайлар, бизин барып гирме ерибиз де ёкъ+. 12Оьзюбюзню къолларыбыз булан яманокъ загьмат тёгебиз. Бизин сёгелер, биз буса олагъа Аллагьны яхшылыгъын ёрап дуа этебиз. Бизин гьызарлайгъанда, сабурлукъ этип турабыз+. 13Бизин гьакъыбызда яман сёйлейлер, биз буса яхшылыкъ булан жавап беребиз. Бугюнге ерли биз бу дюньяны ташлангъан бир чёбюне айланып битгенбиз, аякъ тюпде тапталгъан бир чанг йимик болгъанбыз.

14Мен буланы сизин илыкъдырайым деп тюгюл, сизге оьзюмню сююмлю яшларыма йимик насигьат берейим деп язаман+. 15Месигьни ёлунда сизин минглер булан насигьатчыларыгъыз бар буса да, аталарыгъыз кёп тюгюл. Мен Иса Месигьни ёлунда Сююнч Хабарны кёмеги булан сизин атагъыз болдум+. 16Мен сизге тилеймен: менден уьлгю алыгъыз!+
17Шону учун Тимофейни сизин яныгъызгъа йиберемен. Раббибизни ёлунда о мени сююмлю ва инамлы уланым. Месигьни ёлунда мен оьтген яшавну о сизин эсигизге салажакъ. Бу буса мен гьар ерде, Исагъа иман салгъанланы гьар жыйынында уьйретеген затларыма къыйышывлу геле+.

18Бирлери буса, мен сизин яныгъызгъа гелмес деп ойлашып, хохайланып токътагъанлар. 19Амма, Аллагь буюрса, узакъ къалмай мен сизин яныгъызгъа гележекмен. Мен сизин яныгъызгъа гелип, шо хохайланы сёзлери нечик экенни тюгюл, оланы гючю нечик экенни ачыкъ этежекмен+. 20Неге тюгюл де, Аллагьны гьакимлиги сёзлерден тюгюл, гючден асылы бола+. 21Сиз менден не сюесиз? Сизин яныгъызгъа таякъ булан гелгенимни сюемисиз яда сююв ва саламат ругь булан гелгенимни сюемисиз+?

5

Жыйындагъы пасатлыкъгъа къаршы чыгъыв

5^1Сизин арагъызда, гертилей де, яман пасатлыкъ, гьатта имансызланы арасында да къаршы болмайгъан кюйдеги пасатлыкъ бар дей. Сизинкилерден бири гьатта оьгей анасы булан яшай!+
2Яс этип йылайгъанны орнуна, сиз буса оьктем болуп хохаясыз! Шолай биябур ишни этеген адамны арагъыздан неге тайдырмадыгъыз? 3-4Мен сизин арагъызда тюгюл бусам да, ругьум булан сизин буланман. Сизин яныгъызда болгъан адам йимик, шо ишни этген адамгъа Раббибиз Исаны аты булан дуван этдим. Раббибиз Исаны къудраты булан сиз жыйылгъан заманда, мени ругьум да сизин арагъызда болуп,+
5шо адамны къаркъарасы ёкъ болсун учун, ону иблисге тапшуруп къоюгъуз. Шоллукъда, Раббибиз къайтып гележек гюн ону ругьу къутгъарылар+.

6Сизин макътанагъаныгъыз яхшы тюгюл. Маяны бир гиччи гесеги де бютюн хамурну гёпюртегенин сиз билмеймисиз+? 7Янгы бир хамур болмакъ учун, эсги маядан айрылып тазаланыгъыз. Гертилей де, сиз маясыз экмекге ошап къалгъансыз. Бизин Пасха къурбаныбыз болгъан Месигь къурбан этилди+. 8Бугъар гёре, гелигиз, эсги мая булан, гюнагьны ва яманлыкъны маясы булан тюгюл, таза юреклиликни ва гьакъ гертиликни маясыз экмеги булан Пасха байрам этейик+.

9Кагъызымда мен сизге пасат ёлда юрюйгенлер булан къатнашмагъыз деп язгъан эдим+. 10Олай демек бу дюньядагъы пасат юрюйгенлер булан яда сутурлар булан, яда уручулар булан, яда ялгъан аллагьлагъа къуллукъ этегенлер булан демек тюгюл. Шолай буса, сиз бу дюньяны къоюп гетмеге борчлу болур эдигиз. 11Гьакъыкъатда мен сизге булай яздым: оьзю сизин иман къардашыгъызман деп де айтып, пасат юрюйген яда сутур, яда ялгъан аллагьлагъа къуллукъ этеген, яда бугьтан юрютеген, яда ичеген, яда урлайгъан адамлар булан къатнашмагъыз. Шолай адам булан гьатта бир тепсиде де олтурмагъыз+.

12Неге тюгюл де, Исагъа иман салгъанланы жыйыны булан байлавлугъу ёкълагъа дуван этмек магъа кёп тарыкъмы дагъы? Тек сиз Исагъа иман салгъанланы жыйынындагъылагъа дуван этме тарыкъ тюгюлмюсюз дагъы+? 13Жыйын булан байлавлугъу ёкълагъа Аллагь дуван этежек. Сыйлы Язывларда булай язылгъан: «Пасат юрюшлюню арагъыздан къувалагъыз».

6

«Бир биригиз булан дувангъа чыкъмагъыз»

6^1Иман къардашы булан эришивлюклери болгъан сонг, масъаланы Аллагьны халкъыны алдында чечмей, къайсыгъыз имансызлагъа дуван этдиресиз дагъы+? 2Дюньягъа Аллагьны халкъы дуван этежекни сиз билмеймисиз дагъы? Эгер сиз дюньягъа дуван этежек болгъан сонг, оьзюгюзню арагъыздагъы увакъ тюек эришивлюклени де оьзюгюз чечип болмаймысыз дагъы+? 3Биз малайиклеге де дуван этежегибизни сиз билмеймисиз дагъы? Гьар гюнлюк ишлеге дуван этме чи хасокъда болабыз! 4Шолай ишлеге байлавлу эришивлюклер тувулунгъан сонг, неге сиз оланы жыйын булан байлавлугъу ёкълагъа дуван этме бересиз дагъы? 5Бу не илыкъ ишдир! Арагъызда иман къардашларыгъызны бир бири булан байлавлу эришивлюклени ёрукъгъа салмагъа болагъан бир гьакъыллы адам да ёкъму+? 6Иман къардаш иман къардашы булан дувангъа чыгъа, олагъа буса имансызлар дуван эте!

7Сизин бир биригиз булан дувангъа чыкъмакълыгъыгъыз – толу йырылыв! Адилсиз хатири къалгъан кюйде турса къолай тюгюлмю экен? Магьрюм къалгъан кюйде турса къолай тюгюлмю экен+? 8Сиз буса хатирин де къалдырасыз, урлама да урлайсыз ... Кимни десегиз – оьзюгюзню иман къардашларыгъызны!

9Яда адилсизлер Аллагьны гьакимлигини тюбюне тюшмежегин билмеймисиз? Оьз оьзюгюзню алдатмагъыз! Не пасатлыкъ юрютегенлер, не ялгъан аллагьлагъа къуллукъ этегенлер, не зиначылар, не эргишиге ювукълукъ этеген эргишилер,+
10не уручулар, не сутурлар, не ичкичилер, не бугьтанчылар, не ялгъанчылар Аллагьны гьакимлигини тюбюне тюшмежеклер+. 11Сизин бирлеригиз де шо журадан эди. Амма сиз гюнагьлардан чайылдыгъыз, юреклеригиз тазаланды, Аллагь Раббибиз Иса Месигьни аты булан, Оьзюню Ругьундан таба сизин къабул этди+.

«Пасатлыкъдан къачыгъыз!»

12«Магъа не зат этмеге де ярай», – дейлер, амма бары да зат бизин учун пайдалы тюгюл. Дюр, «магъа не зат этмеге де ярай», амма бир зат да бизин уьстюбюзде гьакимлик этме герек тюгюл+. 13Аш къурсакъ учун, къурсакъ да аш учундур. Аллагь буса экисин де ёкъ этежек. Амма къаркъара пасатлыкъ юрютмек учун тюгюл, Раббибиз учун берилген, Раббибиз де къаркъара учундур. 14Аллагь Оьзюню къудраты булан Раббибизни оьлюмден тирилтди, бизин де тирилтежек.

15Сизин къаркъараларыгъыз Месигьни къаркъарасыны санлары экенни билмеймисиз дагъы? Сен де Месигьни къаркъарасыны бир санын къагьбаны бир саны этмеге сюемисен? Аллагь сакъласын!+
16Къагьба тиштайпагъа ювукълукъ этеген гиши ону булан бир къаркъара болагъанны да сиз билмеймисиз? Сыйлы Язывларда: «Экевю де бир къаркъара болажакъ», – деп язылгъан чы+. 17Раббибиз булан бирлешеген гиши Ону булан бир ругьда болур+.

18Пасатлыкъдан къачыгъыз! Инсан не гюнагь иш этип къойса да, гюнагьы къаркъарагъа болмай. Тек пасатлыкъ этеген адам оьзюню къаркъарасына къаршы гюнагь иш этедир!+
19Къаркъараларыгъыз оьзюнде Аллагь сизге берген Ругьу яшайгъан ибадатхана йимик экени, сиз де оьзюгюз оьзюгюзге ес тюгюл экенигиз белгили тюгюлмю дагъы+? 20Сизин кёп багьа къыймат берип алды. Шогъар гёре Аллагьныки болгъан къаркъараларыгъыз булан Ону макътавлугъун артдырыгъыз+.

7

Уьйленмекни яда уьйленмей къалмакъны гьакъында

7^1Энни сиз язгъан затлагъа гелейим. Эргиши учун уьйленмей турмакъ яхшыдыр. 2Амма бу дюньяда кёп пасатлыкъ баргъа гёре, гьар эркекни оьзюню къатыны ва гьар къатынны да оьзюню эри болсун. 3Эри къатынына, къатыны да эрине бакъгъан якъда эр къатынлыкъ аралыкъларын кютсюн+. 4Къатын оьзюню къаркъарасына янгыз оьзю ес тюгюл, ону еси эри де дюр. Шо кюйде эр де оьзюню къаркъарасына янгыз оьзю ес тюгюл, ону еси къатын да дюр. 5Дуа булан машгъул болмакъ учун, заманлыкъгъа бирев бирев булан разилешип тюгюл эсе, бир биригизге ювукълукъ этивден магьрюм къалмагъыз. Сонг дагъы да ювукълукъ этигиз, неге тюгюл де оьзюгюзню енгип сакълап болмайгъаныгъыз саялы, сизин иблис алдатмасын+. 6Мен буланы буйрукъ гьисапда тюгюл, маслагьат гьисапда айтаман+. 7Мен бары да инсанлар мени йимик болгъанны сюер эдим. Амма уьйленивге бакъгъан якъда гьар адамгъа Аллагь берген савгъат бар: бирисине – бир савгъат, башгъасына – башгъа савгъат+.

8Къатыны гечингенлеге ва тул къалгъанлагъа буса мени йимик янгыз турмакъ яхшыдыр деп айтмагъа сюемен. 9Эгер оьзлени енгип сакълап болмай буса, уьйленсинлер, неге тюгюл гьасиретлигинден оьлюп турмакъдан эсе уьйленмек яхшы+.

10Уьйленгенлеге буса мен тюгюл, Раббибиз къатын эринден айрылмасын деп буюра+. 11Эгер о айрылса, дагъы эрге бармасын яда къайтып оьзюню эри булан ярашсын. Эр де шолай оьзюню къатынындан айрылмасын+.

12Къалгъанларын буса Раббибиз тюгюл, мен айтаман: эгер иман къардашлардан бирини имансыз къатыны болуп, эри ону булан яшамагъа рази буса, о къатынындан айрылмасын. 13Эгер къатынны имансыз эри болуп, къатын ону булан яшамагъа рази буса, о да эринден айрылмасын. 14Неге тюгюл де, имансыз эр иманлы къатындан таба, имансыз къатын да иманлы эрден таба Аллагьны алдында тазаланар. Шолай болмаса, сизин авлетлеригиз таза болмас эдилер. Гьали буса олар Аллагьны алдында таза.

15Эгер имансыз эр яда къатын айрылмагъа сюе буса, къой, айрылсынлар. Иманлылар шолай гезиклерде эркин. Аллагь сизин парахатлыкъда яшамагъа чакъырды чы дагъы. 16Гьей къатын, балики де, эринг сенден таба Исагъа иман салар. Гьей эр, балики де, къатынынг сенден таба Исагъа иман салар+.

17Амма сизин гьаригиз энниден сонг да оьзюне Раббибиз гёрсетген кюйде яшап къалсын. Аллагь оьзюн чакъыргъан кюйде къалсын. Мен булай ёл гёрсетивлени Исагъа иман салгъанланы бары да жыйынларына беремен. 18Аллагь чакъыргъан заманында сюннет этилген адамгъа шону яшырмагъа тарыкъ тюгюл. Аллагь чакъыргъан заманда сюннет этилмеген адамгъа сюннет этилмеге тарыкълы тюгюл+. 19Сюннет этилмек де, сюннет этилмей къалмакъ да бир зат да тюгюл. Аслусу янгыз Аллагьны буйрукъларын кютмекдедир+. 20Гьар ким оьзюн Аллагь Оьзюне чакъыргъан заманда нечик болгъан буса, шо гьалында къалсын. 21Раббибизни Оьзюне чакъырылгъан заманынгда къул эдинг буса, шогъар бир де талчыкъма. Эгер азат болмагъа имканлыкъ бар буса, шо имканлыкъдан пайдаланма къара. 22Эсингде сакълап къой: Раббибиз Оьзюне чакъыргъан заманда къул болгъан адам Ону азат адамыдыр. Шолай Оьзюне чакъырылгъан заманда азат болгъан адам да Месигьни къулудур+. 23Аллагь сизин къул гьалыгъыздан кёп багьа къыймат берип алды, шо саялы инсанлагъа къул болма къарамагъыз+. 24Къардашлар, Аллагь Оьзюне чакъырагъан заманда гьар ким не гьалында болгъан буса, шо гьалында къалып къалсын.

25Эр къатын тюгюллени айтсакъ, о гьакъда магъа Раббибизни буйругъу ёкъ. Тек мен оьзюмню пикрумну айтайым: мен ойлашагъан кюйде буса, магъа, Аллагьны яхшылыгъындан, инанма ярай+. 26Бизин авур заманлар инсан шо кююнде къалса яхшы деп гьисаплайман. 27Къатынгиши булан байлангъан бусанг – эркинликни излеме; байланмагъан бусанг – къатын излеме. 28Амма къатын алсанг да, шондан гюнагь болмас. Къыз эрге барса да, шо саялы гюнагь болмас. Тек унутмагъыз, уьйленегенлер учун яшавда кёп къыйынлыкълар къаршылашар, мен буса сизин шо къыйынлыкълардан къорумагъа къаст этемен.

29Къардашлар, заман битип бара деп айтма сюемен. Энниден сонг къатыны барлар къатыны ёкълар йимик болсунлар, 30яслылар яслы тюгюллер йимик болсунлар, сююнегенлер сююнмейгенлер йимик болсунлар, сатып мал алагъанлар малы ёкълар йимик болсунлар+. 31Бу дюньяны ишлери булан машгъул болгъанлар бюс бютюнлей шо ишлерине берилип къалмасынлар, неге тюгюл де бу дюнья гьали биз гёреген гьалында узакъ къалмажакъ+.

32Мен буса сизин гьеч бир къайгъысыз болмакълыгъыгъызны сюемен. Уьйленмеген адам, Раббибизни разилигин алмакъ учун, Ону ишлерини къайгъысын этер+. 33Къатыны бар адам бу дюньяны ишлерини гьайын ва къатыныны разилигин нечик алайым деген гьайны этип айланар 34ва эки орталыкъда къалар. Эрсиз къатын яда эрге бармагъан къыз, Раббибизни разилигин алмакъ учун, къаркъарасы ва ругьу булан оьзюн Аллагьгъа багъышлар. Эри бар къатынгъа буса, эрини разилигин къазанмакъ учун, яшавну къайгъысын этип айланма тюшер. 35Буланы мен сизге тогъас салмакъ учун тюгюл, сизин пайдагъыз учун сёйлеймен. Ёкъ, сиз Раббибизге амин болуп болгъаныгъызны ва башгъа затгъа тергев бермей, тийишли кюйде яшагъаныгъызны сюемен.

36Эгер оьзюню гелешмиши етишгени ва эрге бармагъаны саялы адам огъар тийишли кюйде янашмайман деп гьисап эте буса, о сюйгенин этсин. О гюнагь иш этген болмажакъ. Шолайлар къатын алсынлар. 37Амма юрегинден мекенли кюйде токъташып, къаркъарасын енгип ва оьзюню гьислерин жыйып сакълап, гелешмишин къатын этип алмагъан гиши яхшы иш этген болур. 38Шолайлыкъда, гелешмиши булан уьйленеген гиши яхшы иш этеген, уьйленмейген гиши буса дагъы да яхшы иш этген болур+.

39Эри сав чакъы къатын огъар байлавлу. Эгер де эри оьлюп къалса, ону сюйген адамына эрге барма ихтияры бар, тек Исагъа иман салгъан адамгъа+. 40Эгер де янгыз къалып къалса, мени гьисабымда, дагъы да насипли болуп къалажакъ. Менде де Аллагьны Ругьу бар деп ойлайман.

8

Ялгъан аллагьлагъа къурбан этилеген этлени гьакъында

8^1Гьали ялгъан аллагьлагъа къурбан этилеген этлени гьакъында «барыбызны да билимибиз барны» биз билебиз. Билим инсанланы оьктемлигинден шишип айланма борчлу эте, сююв буса инсанланы къурашдыра+. 2Эгер де бирев билим алдым деп гьисап эте буса, о оьзюне билме тийишли кюйде билмейдир+. 3Амма Аллагь Оьзюн сюеген гишини таный+.

4Ялгъан аллагьлагъа къурбан этеген этлени ашамакъгъа гелейик. Бу дюньяда ялгъан аллагьлар бир тарыкъсыз затлар экенни, Бир болгъан Аллагьдан башгъасы ёкъ экенни биз билебиз+. 5Кёкде болсун, ерде болсун, «аллагьлар» деп айтылагъанлар бар буса да (оьзлеге «аллагьлар» деп айтылагъанлар кёп ва «бийлер» деп айтылагъанлар кёп), 6амма бизге Ата болгъан бир Аллагь бар. Бары да зат Ондан баш ала, биз де Ону учун яшайбыз. Бизге бир Раббибиз Иса Месигь де бар. Бары да зат Ондан таба яратылгъан, биз де Ондан таба яшайбыз+.

7Амма шону бары да адамлар билмейлер. Биревлер гьали гьалилер болгъунча да ялгъан аллагьлагъа сужда къыла эдилер. Олар гьали де къурбан эт ашайгъанда да, шону ялгъан аллагьлагъа сужда къылыв деп ва оьзлени осал намусу похлана деп гьисаплай+. 8Ашайгъан затыбыз бизин Аллагьгъа ювукълашдырмай. Неге тюгюл де, ашагъан булан да бизге бир зат да къошулмай, ашамагъан булан да биз бир зат да тас этмейбиз+.

9Амма сакъ болугъуз, сизин аш танглавдагъы бу эркинлигигиз имандан языкъланы гюнагьгъа тюшювюне себеп болуп къалмасын. 10Масала, имандан языкъ бир адам билимли деп гьисапланагъан сени ялгъан аллагьланы бир ибадатханасында къурбан этген этни ашайгъанынгны гёрюп къала. Шо заман о да шолай къурбан этни ашама ярай деп ойлашмасмы дагъы+? 11Шо имандан языкъ адам, тап оьзю учун Месигь оьлген иман къардашыгъыз, сизин билимлеригизден дагъылажакъ+. 12Шолайлыкъда, сиз иман къардашларыгъызгъа къаршы гюнагь иш этмек булан, оланы осал намусун яралап, Месигьге къаршы гюнагь иш этген де болурсуз. 13Шолай болгъанда, эгер мен ашайгъан зат иман къардашымны гюнагь иш этмеклигине себеп бола буса, иман къардашымны гюнагьлы этмес учун, дагъы бир заманда да мен эт ашамасман+.

9

Павелни элчилик ихтиярлары

9^1Мен азат тюгюлменми дагъы? Мен элчи тюгюлменми дагъы? Мен Раббибиз Исаны гёрмегенменми дагъы? Раббибиз булан бирликде сиз мени ишлеримни натижалары тюгюлмюсюз дагъы+? 2Башгъалар учун элчи тюгюл бусам да, дагъы болмагъанда сизин учун чу мен элчимен. Сиз оьзюгюз, Раббибиз булангъы сизин яшавугъуз Мени элчилигимни исбатлавудур.

3Мени айыплайгъанлагъа оьзюмню якълап айтагъаным шудур: 4ашамагъа ва ичмеге бизин ихтиярыбыз ёкъму+? 5Яда оьзге элчилер йимик, Раббибизни инилери ва Петер йимик, Исагъа иман салгъан къатынларыбызны ёлдаш этип алмагъа бизин гьакъыбыз ёкъму+? 6Яшавлукъ учун ишлеп къазанмагъа янгыз мен де, Барнаба да герекбизми+?

7Асгерлик борчун оьз харжы булан ким кютер? Юзюм бав орнатып, ону емишин ашамай къояжакъ ким болур? Кимдир къой сирив сакълайгъан, тек къой сют ичмейген+? 8Мен буланы янгыз инсанлар ойлашагъан кюйде сёйлейменми? Мусаны Къануну да шолай затланы сёйлемейми дагъы? 9Мусаны Къанунунда: «Оьгюзге оьзю инныр басагъан затны ашама пуршав этме», – деп язылгъан чы. Раббибиз оьгюзнюмю дагъы гьайын этегени+? 10Шону О сизге яхшы болсун деп тюгюлмю дагъы айтагъаны? Гелимден оьзюню пайын алма умут булан сабанчы сабан сюре, иннырчы да инныр баса+. 11Биз сизин пайдагъыз учун ругь урлугъун чачабыз. Сизин арагъыздан яшав учун пайдалы затланы жыймагъа бизин ихтиярыбыз ёкъму дагъы+? 12Башгъаланы сизден кёмек алмагъа ихтияры бар буса, бизин шогъар дагъы да кёп ихтиярыбыз бар. Амма биз шо ихтиярдан пайдаланмадыкъ. Месигьни Сююнч Хабарын билдиривге пуршавлукъ болмасын деп, бары да затгъа чыдап турабыз.

13Ибадатхананы къуллукъчулары ибадатханадан таба ашайгъаны, къурбанлыкъны салагъан ерни къуллукъчуларыны да къурбан этеген затланы бир пайына ихтияры бары сизге белгили тюгюлмю дагъы+? 14Шолай Сююнч Хабарны билдирегенлер де яшав учун тарыкъ затны шо ишлеринден алсын деп Раббибиз буюрду+.

15Амма мен бу ихтиярлардан гьеч биринден де пайдаланмадым. Буланы мен магъа да шолай кёмек болсун деп де язмайман. Макътанма болагъан затымны биревге магьрюм этме имканлыкъ бергенче, мен оьлмекни тангларман+. 16Эгер мен Сююнч Хабарны билдире бусам, мени макътанмагъа гьакъым ёкъ, неге тюгюл бу мени кютме герекли бир борчумдур. Адаршай эди магъа, эгер мен билдирмей эдим буса!+
17Эгер де шону мен оьзюм сайлагъан болгъан бусам, алапа алажакъ эдим. Эгер де сайламагъан бусам, шо магъа тапшурулгъан къуллукъ этивдюр+. 18Магъа нечик алапа тюшген экен? Сююнч Хабарны гьакъсыз билдирип болагъаным ва шо Сююнч Хабар береген ихтиярлар булан пайдаланмайгъаным+.

19Мен азатман ва биревге де къул тюгюлмен. Амма кёп адамланы Исаны янына тартмакъ учун, мен оланы барына да къул болуп къалдым+. 20Ягьудилени Исаны янына тартмакъ учун, олар булан мен оьзлер йимик болуп къалдым. Мусаны Къанунуна таби болагъанланы Исаны янына тартмакъ учун, олар булан Къанунгъа таби болагъан адам йимик болуп къалдым. (Тюзю, мен оьзюмню Къанунгъа таби болагъанлардан санамайман.)+
21Къанунну билмейген адамланы тапмакъ учун, Къанунну билмейгенлер булан мен оьзюмню Къанунну билмейген адам йимик тутдум (Месигьге таби болуп туруп, Аллагьны Къанунун биле бусам да)+. 22Гючсюзлени Исаны янына тартмакъ учун, олар булан гючсюз болуп къалдым. Бирлерин сама Исагъа иман салдырайым деп, оланы барысына да ошап юрюдюм+. 23Бары да бу затланы мен Сююнч Хабар учун, ону яхшы затларында пайым болсун учун этемен.

24Чабыв ярышларда кёплер ортакъчылыкъ этегенни, янгыз бири уьстюнлюк алагъанны сиз билесиз чи. Уьстюнлюкню савгъатын алмакъ учун, сиз де чабыгъыз+. 25Чабыв ярышларда ортакъчылыкъ этегенлер барысы да къаныгъывлу кюйде гьазирленелер. Олар шону заманлыкъ савгъатны алмакъ учун этелер. Биз буса даимлик савгъатны алмакъ учун къаст этебиз+. 26Бугъар гёре, мен де чабагъанда, алдында бир мурады бар гиши йимик чабаман. Урагъанда да, юмуругъум бошуна гетмес йимик ураман. 27Мен къаркъарамны чыныкъдыраман ва ону биревлеге Сююнч Хабарны билдирип, оьзюм ярышлагъа къошулмай къалагъан кюй болмасын деп, оьзюмню ягьыма таби этемен.

10

Исрайылны тарихинден алынгъан масаллар

10^1Бизин бары да ата бабаларыбыз Аллагьны булутуну къорувуну тюбюнде болгъанны ва къоркъунчсуз кюйде денгизни къыркъып чыкъгъанны билгенигизни сюемен мен, къардашлар+. 2Мусаны якъчылары гьисапда олар бары да булутгъа ва денгизге «гёмюлген эди». 3Оланы барысы да бир ругь азыгъын ашагъан+
4ва барысы да бир ругь сувун ичген. Олар оьзлени арты булан гелген бир ругь ташдан ичгенлер. Шо таш буса Месигь эди. 5Аллагь оланы кёплеринден рази тюгюл эди, шо саялы олар дангылда къырылды+.

6Булар барысы да, ата бабаларыбыз йимик биз де яманлыкъны сюймесин деп, бизге бир дарс болсун деп этилди+. 7Оланы бирлери йимик ялгъан аллагьлагъа сужда къылмагъыз. Оланы гьакъында Сыйлы Язывларда булай язылгъан: «Халкъ ашамакъ ичмек учун олтурду ва кеп чекмек учун турду»+. 8Оланы бирлери йимик пасат юрюмейик. Олар пасат юрюдю де – бир гюнню ичинде йигирма уьч минги къырылып къалды+. 9Бизге Месигьни сынап къарама ярамай, оланы бирлери Ону сынап къарагъан. Олар йыланлар тигип оьлгенлер+. 10Оланы бирлери кант этгенде йимик кант этмегиз. Оланы Азирейил малайик оьлтюрдю+.

11Бу бары да олар булан болгъан затлар уьлгю гьисапда болгъан ва бизге, ахыр заман ювукълашып гелегенде яшайгъанлагъа, буварыв йимик язылгъан болгъан+. 12Шогъар гёре аякъ уьстде къатты эретургъанбыз деп ойлаша бусагъыз, сакъ болугъуз, йыгъылып гетме боласыз!+
13Сиз гьали де гьар инсанны да башына гелегенинден башгъа сынавгъа къаршылашмагъансыз. Амма Аллагь аминдир. Сизин гючюгюзден артыкъ сынавгъа тарымагъа О изну бермес. О шо сынавдан оьтме ёл гёрсетер ва ондан оьтме гюч берер+.

14Шолайлыкъда, сююмлю къардашларым, ялгъан аллагьлагъа къуллукъ этивден ари туругъуз+. 15Мен сизге бир англавлу адамлагъа йимик сёйлеймен. Мен айтагъан сёзлени гьакъында оьзюгюз ойлашып къарагъыз. 16Раббибизни алдында экмек бёлюв адатны кюте туруп, Аллагьгъа шюкюр этеген аякъны ичгенде, биз Месигьни къанына пайчы болмайбызмы дагъы? Шо адатны кюте туруп, экмекни сындырып ашайгъанда, биз Месигьни къаркъарасына пайчы болмайбызмы дагъы+? 17Экмек бир, кёп болгъан биз де бир къаркъарабыз, неге тюгюл барыбыз да бир экмекни пайлап ашайбыз+.

18Исрайылны халкъына бир къарагъыз чы: Аллагьгъа къурбан этеген этни ашайгъанлар Огъар сужда къылывуна пайчы болмаймы дагъы+? 19Гьасили, мен не айтма сюемен? Ялгъан аллагьлагъа къурбан этеген этни маънасы бармы яда оьзю ялгъан аллагьланы маънасы бармы+? 20Ёкъ, озокъда! Тек имансызлар къурбан этегенде, олар ону Аллагьгъа этмей, жинлеге эте. Мен буса сизин жинлер булан ишигиз болгъанны сюймеймен!+
21Сиз бир вакътини ичинде Раббибизни аягъындан ва жинлени аягъындан ичип болмассыз чы! Шолай да бир вакътини ичинде Раббибизни тепсисинде ва жинлени тепсисинде олтуруп болмассыз чы!+
22Яда сиз Аллагьда гюнчюлюк уятма сюемисиз? Биз Ондан гючлюбюзмю дагъы+?

Павел башгъаланы пайдасына айлана

23«Не зат этмеге де ярай», амма бары да зат бизин учун пайдалы тюгюлдюр. «Не зат этмеге де ярай», амма бары да зат бизин къурашдырмас+. 24Гьар ким оьзюнюкине тюгюл, оьзгеге пайдалы болуп чыгъагъан затны гьайын этсин+.

25Базардан сатып алагъан этни, ахтигине чыгъа турмай, парахат кюйде ашагъыз+. 26Неге тюгюл де, «ер де, ону уьстюнде болагъан бары да зат да Раббибизникидир»+.

27Эгер Исагъа иман салмагъан бирев сизин къонакълай чакъырса, сиз де бармагъа сюйсегиз, парахат кюйде алдыгъызгъа салгъан бары да затны ашагъыз+. 28Амма бирев сизге: «Бу ялгъан аллагьлагъа къурбан этилген эт», – десе, шону айтгъан гиши учун ва намус учун ашамагъыз. 29Намус дегенде, сеникин тюгюл, башгъа адамны намусу учун деп айтмагъа сюемен. Неге дагъы биревню намусу мени эркинлигимни кемитме герек? 30Эгер мен аш учун Аллагьгъа шюкюрлюк эте бусам, шо шюкюрлюк этеген ашым учун ким мени айыплама бола+?

31Шогъар гёре, ашай бусанг да, иче бусанг да яда башгъа бир ишни эте бусанг да, бары да этеген затынгны Аллагьны макътавлугъу учун эт+. 32Не ягьудилени, не ят халкъланы, неде Исагъа иман салгъанланы гюнагь иш этивюне себепчи болмагъыз+. 33Мен бары да халкъгъа ярама къарайман, оьзюмню пайдама тюгюл, кёплер къутгъарылсын деп, олагъа пайдагъа айланаман+.

11

Жыйынгъа жыйылгъан заман булан байлавлу насигьатлар

11^1Мен Месигьден уьлгю алагъанда йимик, сиз де менден уьлгю алыгъыз+. 2Гьар затда мени эсде сакълайгъаныгъыз ва мен уьйретген затланы мен айтгъан кюйде кютегенигиз учун сизге макътав этемен. 3Сиз шу затны билип къалгъаныгъызны сюемен: Месигь – гьар эргишини башчысы, гьар эркек – къатыныны башчысы. Аллагь да – Месигьни башчысы+. 4Гьар бир эргиши, эгер де о башы ябылгъан кюйде дуа эте буса яда Аллагьны атындан сёйлей буса, оьзюню Башчысын – Исаны – биябур этеген бола. 5Башын ачгъан кюйде дуа этеген яда Аллагьны атындан сёйлейген къатынгиши де башын илыкъгъа салыр, шолай къатын чачлары юлюнген къатынгъа ошар+. 6Эгер къатынгиши башын япма сюймей буса, чачларын къыркъдырсын. Эгер къатынгиши чачларын къыркъдырмагъа яда юлютмеге уяла буса, башын япсын+. 7Эргиши башына бёрк гиймеге герек тюгюл. Неге тюгюл де, о Аллагьны келпети ва макътавлугъу, къатын буса эргишини макътавлугъу+. 8Неге тюгюл де, эргиши къатынгишиден тюгюл, къатынгиши эргишиден яратылгъан+. 9Эргиши къатынгиши учун тюгюл, къатынгиши эргиши учун яратылгъан+. 10Малайиклер билсин деп, муна шо саялы къатынгишилер, гьакимликни тюбюнде экенлигини белгиси гьисапда, явлукъ байлама тарыкъ.

11Амма Раббибизни алдында къатынгиши эргишиден асылы бола, эргиши буса къатынгишиден асылы бола+. 12Къатынгиши эргишиден яратылгъаны йимик, эргиши де къатынгишиден тувгъан. Бары да затны буса Аллагь яратгъан. 13Оьзюгюз ойлашып къарагъыз: къатынгишиге башы ачыкъ кююнде Аллагьгъа дуа этмеге къыйышамы? 14Узун чачлар оьсдюрмек эргиши учун илыкълыкъ экенни сизге табиат оьзю де уьйретмейми? 15Узун чачлар – къатынгиши учун буса безендиреген зат. Чачлар – огъар явлукъ йимик берилген зат+. 16Эгер бир биревлер бу гьакъда эришмеге сюйсе, не бизин, не Исагъа иман салгъанланы оьзге жыйынларыны башгъа адаты ёкъну да айтып къоймагъа сюемен.

Экмек бёлюв адат булан байлавлу насигьат

17Сизге бирдагъы насигьат бермеге сюемен. Жыйынларыгъыз учун мен сизин макътамагъа болмайман, оланы пайдасындан эсе заралы кёпдюр. 18Биринчиси, сиз жыйылгъан заманда, арагъызда эришивлюклер болагъанын эшитдим, шогъар мен бир якъдан инанаман+. 19Сизин арагъыздан иманда мекенли токъташгъанларыгъыз белгили болсун учун, арагъызда башгъачалай ойлашагъанлар да болмагъа герек+. 20Шону булан бирге сиз Раббибизни алдында экмек бёлюв адатны кютме жыйылагъанда, сиз шону башгъа бир затгъа айландырасыз. 21Сизин гьаригиз оьзюгюзню ашыгъызгъа гьайт этип гиришесиз. Муна шулай бири ач кюйде, бири эсирип гете. 22Не эте, сизин ашап ичип болар йимик оьзюгюзню уьюгюз ёкъму? Яда сиз Исагъа иман салгъанланы жыйынын гёрюп ярамаймысыз? Сиз пакъырланы тёбен этме сюемисиз? Не айтайым дагъы сизге? Макътама герекменми сизин? Ёкъ, о зат саялы макътамажакъман+.

23Мен сизге берген затны оьзю Раббибизден алдым. Оьзюне хыянатлыкъ этилген гече Раббибиз Иса экмекни де алып,+
24шюкюр этгенден сонг, ону бёлген ва: «Бу сизин учун къурбан этилеген Мени къаркъарамдыр. Муну Мени эсде сакъламакъ учун ашагъыз», – деген+. 25Ахшам ашдан сонг да О шолай этген ва къолуна аякъны алып: «Бу аякъ Аллагьны ва Ону халкъыны арасындагъы янгы разилешивню белгилейген Мени къанымдыр. Къачан ичсегиз де, Мени эсге алмакъ учун ичигиз», – деген+. 26Гьар гезик бу экмекни ашайгъанда ва гьар гезик бу чагъыр аякъны ичегенде, сиз Раббибиз къайтып гележек замангъа ерли Ону оьлмеклигине шагьатлыкъ этесиз.

27Шогъар гёре, Раббибизни экмегин ашайгъан ва чагъыр аягъын ичеген адам шону лайыкъсыз бир кюйде этсе, Ону Къаркъарасына ва къанына къаршы гюнагь иш этген болур+. 28Экмекни ашагъынча ва чагъыр аякъдан ичгинче, инсан бир алдын оьзюн тергеп къарамагъа герек. 29Неге тюгюл де, Раббибизни къаркъарасына агьамият бермейли ашайгъан ичеген адам Раббибизни такъсырлавун ашайдыр ичедир. 30Шо себепден сизин арагъызда кюйсюзлер ва авруйгъанлар кёп, оьлегенлер де аз тюгюл. 31Эгер биз оьз оьзюбюзге дуван эте эдик буса, Раббибиз бизге шолай дуван этмес эди. 32Амма Раббибиз бизге дуван эте туруп, О бизин тюз ёлгъа сала. Шо заман къыяматгюн башгъалар булан бирче бизге дуван этилмес+.

33Шолайлыкъда, къардашларым, Раббибизни алдында экмек бёлюв адатны кютме жыйылагъанда, бир биригизден алдынлыкъ этмеге къарамагъыз. 34Ач болгъаныгъыз бар буса, жыйынларыгъызда Раббибизни такъсырына тюшмес учун, уьюнде ашап гелсин. Къалгъан затланы буса мен сизин яныгъызгъа гелгенде, ёрукъгъа саларман.

12

Аллагьны Ругьуну савгъатлары

12^1Гьали, къардашларым, гелигиз, ругь савгъатланы гьакъында сёйлейик. Шону да сиз англамай къалгъаныгъызны сюймеймен+. 2Билемисиз, сиз имансыз заманыгъызда оьзюгюзню терс ёл булан элтмеге къойдугъуз ва тилсиз ялгъан аллагьлагъа къуллукъ этдигиз+. 3Аллагьны Ругьуну таъсиринден бирев де: «Исагъа налат болсун», – деп айтмас ва бирев де, Аллагьны Ругьундан таба тюгюл эсе: «Иса Раббибиздир», – деп айтма болмас+.

4Тюрлю тюрлю савгъатлар бар, тек оланы Аллагьны биргине бир Ругьу бере+. 5Къуллукъланы да тюрлю тюрлю тайпалары бар, тек оланы биргине бир Раббибиз тапшура+. 6Инсанларда да Аллагь тюрлю тюрлю кюйде иш гёре, тек бары да инсанларда бары да затны биргине бир Аллагь эте+.

7Гьар инсангъа Аллагьны Ругьуну тюрлю тюрлю савгъатлары пайда учун бериле. 8Аллагьны Ругьу бирине гьакъыллы сёзлени, башгъасына буса билимли сёзлени бере. 9Бир башгъасына Аллагьны Ругьундан иман бере, бир башгъасына да аврувланы сав этмеге гюч бере+. 10Бирине муъжизатлар яратмагъа гюч, башгъасына Аллагьны атындан сёйлемеге савгъат, бирисине не зат Аллагьны Ругьундан амалгъа гелегенни, не зат буса гелмейгенни айырма бажарывлукъ, оьзгесине англашылмайгъан тиллерде сёйлемеге, бирдагъысына шо тиллени англатмагъа гьюнер бере+. 11Буланы барын да Аллагьны биргине бир Ругьу эте ва гьар кимге сюйген кюйде пайлап бере.

Исагъа иман салгъанланы жыйыны – Месигьни къаркъарасы

12Бизин гьар бирибизни кёп санлары булангъы бир къаркъарабыз бар, бары да шо санлар бир къаркъараны къурашдыра. Месигь де шолайдыр+. 13Ягьуди яда ят бусакъ да, къуллар яда азат адамлар бусакъ да, бизин барыбызны да сувгъа чомуп, Аллагьгъа тапшурду. Шоллукъда, биз бир Ругьдан таба Месигьни къаркъарасы булан бирлешип къалдыкъ ва барыбыз да бир Ругьну къабул этдик+.

14Къаркъара буса бир сандан тюгюл, кёп санлардан къурашгъан. 15Масала, бут: «Мен къол тюгюлмен, шо саялы да мен къаркъараныки де тюгюлмен», – деп айтса, шо да бут къаркъараны бир саны тюгюл деп саналмагъа себеп болмас. 16Яда къулакъ: «Мен гёз тюгюлмен, шо саялы да къаркъараныки де тюгюлмен», – деп айтса, шо да къулакъ къаркъараны бир саны тюгюл деп саналмагъа себеп болмас. 17Эгер де савлай къаркъара янгыз гёзден амалгъа гелген эди буса, о нечик эшитер эди? Эгер де савлай къаркъара къулакъ болуп къалгъан буса, о нечик ийис билер эди? 18Амма гьакъыкъатда Аллагь къаркъарада гьар санны оьзю тийишли гёреген кюйде ерлешдирген. 19Эгер бютюн къаркъарада биргине бир сан тюгюл болмагъан эди буса, шо заман къаркъара оьзю нечик болур эди? 20Гьакъыкъатда санлар кёп, оланы бирлешдиреген къаркъара буса бирдир.

21Гёз къолгъа: «Сен магъа тарыкъ тюгюлсен!» – деп яда баш аякълагъа: «Сиз магъа тарыкъ тюгюлсюз!» – деп айтып болмас. 22Терсине, къаркъараны гючсюз гёрюнеген санлары оьзгелеринден эсе хыйлы да артыкъ герекли болур. 23Къаркъараны биз агьамиятлы тюгюл деп санайгъан санларына дагъы да кёп агьамият беребиз. Арив гёрюнмейген санларыбызны буса яхшы кюйде яшырабыз. 24-25Арив гёрюнеген санларыбызны буса яшырмагъа тарыкъ тюгюл. Амма къаркъарада айрылыкъ болмай. Ону бары да санлары бир бири булан байланып, бири бирини гьайын этсин учун, Аллагь къаркъараны аз агьамияты булангъы санларын кёп тергев берилеген кюйде этип ясагъан. 26Бугъар гёре, эгер бир сан азап чеге буса, ону булан бирге оьзгелери де азап чеге. Бир сан гьюрметли болса, ондан къалгъан бары да санлар да сююне+.

27Сиз барыгъыз да бирче Месигьни къаркъарасысыз. Сизин гьаригиз ону санысыз+. 28Исагъа иман салгъанланы жыйынында Аллагь, биринчилей, элчилени белгилеген, экинчилей – пайхаммарланы, уьчюнчюлей – устазланы. Сонг оьзлеге гьайран аламатлар гёрсетмеге гюч берилгенлер геле. Сонг – аврувланы сав этегенлер. Сонг – оьзгелеге кёмек этегенлер, ёлбашчылыкъ этегенлер, англашылмайгъан тиллерде сёйлемеге гьюнери булангъылар+. 29Биз барыбыз да элчилербизми? Биз барыбыз да пайхаммарларбызмы? Барыбыз да устазларбызмы? Барыбыз да гьайран аламатлар гёрсетебизми? 30Барыбыз да аврувланы сав этебизми? Барыбыз да англашылмайгъан тиллерде сёйлейбизми? Барыбыз да шо тиллеге англатыв берип билебизми? 31Тек оьр савгъатлагъа багъып талпыныгъыз! Гьали мен сизге булардан да яхшы ёл гёрсетермен+.

13

Сююв бары да савгъатлардан да артыкъ

13^1Эгер мен инсанланы ва малайиклени тиллеринде сёйлеп, сюювюм ёкъ буса, зангырагъан ез къонгуравдан ва оькюреген къомуздан бир башгъалыгъым да ёкъдур. 2Эгер мени Аллагьны атындан сёйлемеге савгъатым бар буса ва бары да сырланы биле бусам, гьар жура билимим ва тавланы йылышдырып болагъан иманым бар буса, амма сюювюм ёкъ буса, мен бир зат да тюгюлмендир+. 3Эгер мен бютюн малым мюлкюмню садагъагъа уьлешип, къаркъарамны отгъа салып яллатмагъа берсем, амма сюювюм болмаса, ондан магъа бир асув да ёкъдур.

4Сююв чыдамлы, сююв рагьмулу. Сююв гюллемес, макътанмас, оьктем болмас. 5Сююв низамсызлыкъ тувдурмай, оьзюне хайыргъа айланмай, ачуву чыкъмай, о оьзюню хатирлерин санап айланмай. 6Сююв яманлыкъгъа сююнмес, гьакъ гертиликге сююнер. 7О бары затдан гече, бары затгъа инана, бары затгъа умут эте, бары затгъа чыдап тура.

8Сююв бир заманда да битмес, амма Аллагьны атындан сёйлемеге берилген савгъат битер, англашылмайгъан тиллерде сёйлемеге берилген гьюнер ёкъ болур, билимлер арадан тайып, тарыкъсыз болур. 9Бизин билимибиз камил тюгюл, Аллагьны атындан сёйлейгенибиз де камил тюгюл. 10Камиллик гелгенде, камил тюгюл зат арадан таяжакъ. 11Мен яш заманымда яш йимик сёйлей, яш йимик англай, яш йимик де ойлаша эдим. Оьсюп уллу болгъанда, яшлыгъымны къойдум+. 12Гьали биз бары да затны тунукъ гюзгюден йимик гёребиз, камиллик етишгенде буса, бетге бет гёрюшежекбиз. Гьали мени билимим ярты, о заман буса мен, Аллагь да мени гьакъымда билегенде йимик, толу кюйде билежекмен+.

13Шолайлыкъда, уьч зат къала: иман, умут, сююв. Буланы да барындан да уллусу сююв.

14

Жыйындагъы низамны гьакъында

14^1Сюювню ёлу булан юрюгюз. Аллагьны Ругьуну савгъатларын, айрокъда Аллагьны атындан сёйлемеге савгъатны алмагъа къасткъылыгъыз+. 2Англашылмайгъан тиллерде сёйлейген гиши адамлагъа тюгюл, Аллагьгъа сёйлер, неге тюгюл ону бирев де англамас. О Аллагьны Ругьуну къудраты булан сырлы затланы сёйлер. 3Аллагьны атындан сёйлейген гиши буса адамлагъа насигьат бермек ва оланы рагьатландырмакъ, къурашдырмакъ учун сёйлер. 4Англашылмайгъан тиллерде сёйлейген гиши оьзю оьзюн къурашдырар, Аллагьны атындан сёйлейген гиши буса Исагъа иман салгъанланы къурашдырар. 5Сиз барыгъыз да англашылмайгъан тиллерде сёйлегенигизни сюер эдим, амма Аллагьны атындан сёйлейгенигизни дагъы да артыкъ сюер эдим. Аллагьны атындан сёйлейген адам англашылмайгъан тиллерде сёйлейген адамдан артыкъ. Озокъда, англашылмайгъан тиллерде сёйлейген адамны сёзю англатылып, Исагъа иман салгъанланы къурашдырма кёмек этеген гезиклер болмагъандан сонг+.

6Энни, къардашларым, мен сизин яныгъызгъа да гелип, англашылмайгъан тилде сёйлемеге башласам, амма Аллагьдан гелеген англавну, уьйретивню, Аллагьны атындан сёйленеген сёзлени, билимни бермесем, ондан сизге не пайда болур? 7Аваз чыгъарагъан жансыз затлар, масала, дюдюк яда къомуз да шолай. Эгер шолардан чыгъагъан аваз мекенли ачыкъ кюйде сес бермей буса, дюдюк согъуламы яда къомуз согъуламы, ону нечик билмеге болур? 8Эгер зурнай белгисиз бир тавуш чыгъара буса, ябушувгъа ким гьазирленер+? 9Шону йимик, сиз бир англашылмайгъан тилде сёйлей бусагъыз, сиз айтагъан затланы нечик англар? Сиз бошуна, гьавагъа сёйлеген болурсуз! 10Масала, дюньяда кёп тюрлю тиллер бар, амма оланы барысыны да шо тиллерде сёйлейгенлер учун маънасы бар. 11Шо тил не зат англатагъанны мен билмей бусам, шо тилде сёйлейген гиши учун мен ят уьлкелимен, шо тилде сёйлейген адам да мени учун ят уьлкели. 12Сиз Ругьну савгъатларына талпына болгъан сонг, Исагъа иман салгъанланы жыйынын къурашдырмакъ учун, шолагъа аявсуздан ес болма къарагъыз.

13Шогъар гёре англашылмайгъан тиллерде сёйлейген адам оьзю сёйлейген затларын англатып болагъан да болсун деп дуа этмеге герек. 14Эгер мен англашылмайгъан тилде дуа эте бусам, ругьум да дуа эте, амма гьакъылым ортакъчылыкъ этмей. 15Шолай болгъанда, мен не этме герекмен? Бир ругьум булан дуа этежекмен, бир де гьакъылым булан дуа этежекмен. Бир ругьум булан йырлажакъман, бир де гьакъылым булан йырлажакъман+. 16Эгер янгыз ругьунг булан Аллагьгъа макътав эте бусанг, сен не сёйлейгенни билмейген бир адам сен этеген шюкюр дуангны артындан: «Амин, я Аллагь», – деп нечик айтсын? Сен айтагъан затны о англамай чы!+
17Сен Аллагьгъа яхшы шюкюр эте болма ярайсан, амма башгъа адам учун ондан бир пайда да ёкъ.

18Англашылмайгъан тиллерде мен сизден барыгъыздан да кёп сёйлейгениме Аллагьгъа шюкюр этемен. 19Амма иманлыланы жыйынында англашылмайгъан бир тилде он минг сёз сёйлемекден эсе, башгъаланы да уьйретмек учун, гьакъылым булан беш сёз сёйлемеге сюер эдим.

20Къардашларым, гьакъылда яшлар йимик болуп къалмагъыз. Яманлыкъда яшлар йимик затны англап битмейген кюйде, амма гьакъылда гьакъылбалыкъ болгъан адамлар йимик болугъуз!+
21Мусаны Къанунунда Раббибиз булай айтды чы:

Бу халкъгъа Мен башгъа тиллер ва ят халкъланы авзу булан
сёйлежекмен, амма шо заманда да олар Магъа
тынгламажакълар.

22Булайлыкъда, англашылмайгъан тиллерде сёйлемек Исагъа иман салгъанлар учун тюгюл, имансызлар учун бир белги. Аллагьны атындан сёйлемек буса имансызлар учун тюгюл, Исагъа иман салгъанлар учун бир белги+. 23Эгер Исагъа иман салгъанлар жыйылып, барысы да англашылмайгъан тиллерде сёйлемеге башласа ва шонда сизин яныгъызгъа шо тиллени англамайгъан яда имансыз адамлар гелсе, сиз гьакъылыгъызны тас этгенсиз деп айтмасмы+? 24Эгер сиз барыгъыз да Аллагьны атындан сёйлей бусагъыз ва сизин арагъызгъа не болуп турагъанны англамайгъан яда имансыз бир адам гелсе, сёйленеген бары да сёзлер ону гюнагьлы ва айыплы экенине тюшюндюрежек. 25Шолайлыкъда, ону юрек сырлары ачылажакъ, о баш уруп Аллагьгъа сужда этежек ва: «Гертилей де, Аллагь сизин арагъызда!» – деп айтажакъ.

26Шондан не натижа чыгъарма тюше, къардашларым? Сиз бирче жыйылгъанда, биригизники алгъыш йырыгъыз, башгъагъызныки насигьатыгъыз, биревнюки Аллагьдан гелеген англаву, биревнюки англашылмайгъан тиллердеги хабары, биревнюки шо хабарны англатыву болсун. Тек бары зат Исагъа иман салгъанланы жыйынын къурашдырмагъа тарыкъ+. 27Бирев англашылмайгъан тилде сёйлеме къарай буса, эки яда инг кёбю уьч адам гезик булан сёйлемеге, бириси буса сёйленеген затны англатмагъа герек. 28Эгер арагъызда шо тилни англатып болагъан гиши ёкъ буса, сиз жыйылгъан заманда, англашылмайгъан тилде сёйлеме сюйген адам сёйлемей турсун, янгыз оьз оьзю ва Аллагь булан сёйлесин.

29Аллагьны атындан сёйлейгенлерден де эки яда уьч адам сёйлесин, къалгъанлары буса сёйлеген затлагъа тергев этсин+. 30Эгер де олтургъанланы арасындан кимге буса да биревге бирден Аллагьдан англав гелип къалса, шо заман биринчиси токътап къалсын. 31Барын да не затгъа буса да бир затгъа уьйретмек ва барын да ругьландырмакъ учун, сиз барыгъыз да гезик булан Аллагьны атындан сёйлеме боларсыз. 32Аллагьны атындан сёйлеме савгъаты булангъы адамлар шо савгъатына ёлбашчылыкъ этип бола. 33Неге тюгюл де, Аллагь низамсызлыкъны тюгюл, парахатлыкъны Аллагьыдыр.

Исагъа иман салгъанланы бары да жыйынларында болагъаны йимик, 34къатынлар сёйлемей турсунлар. Оланы сёйлемеге ихтияры ёкъ. Олар, Мусаны Къанунунда язылгъан кюйде, таби болма гереклер+. 35Эгер олар бир затны билмеге сюе буса, уьйлеринде эрлерине сорасынлар. Исагъа иман салгъанланы жыйынларында къатынлагъа сёйлемек айып.

36Аллагьны каламы башлап, коринфлилер, сизден чыкъгъан яда о янгыз сизге етишип къалгъан деп ойлашамысыз? 37Оьзюн пайхаммар яда оьзюнде Ругьну гючю бар деп гьисап этеген гьар адам къабул этип къойсун: мен сизге язагъан затларым Оьзю Раббибизни буйругъудур. 38Эгер де къабул этмей буса, оьзю де къабул этилмес.

39Булайлыкъда, къардашларым, Аллагьны атындан сёйлемеге талпыныгъыз, англашылмайгъан тиллерде сёйлемекни де гери урмагъыз+. 40Амма бары да затда низам болмагъа герек, бары да зат оьз еринде ва заманында болмагъа герек+.

15

Иса Месигьни тириливю

15^1Къардашларым, сизге мен билдирген, сиз оьзюн кюрчю гьисапда къабул этген Сююнч Хабарны бирдагъы керен эсигизге салмагъа сюемен. 2Эгер мен сизге билдирген сёзлерден тайышмай турсагъыз, Сююнч Хабарны кёмеги булан къутгъарылмагъа болурсуз, ёгъесе сизин иманыгъыз негьакъдыр+.

3Оьзюм алгъан затны инг агьамиятлысын башлап мен сизге бердим: Сыйлы Язывларда язылгъан кюйде, Месигь бизин гюнагьларыбыз учун оьлюп гетди+. 4О гёмюлдю, уьчюнчю гюн буса, Сыйлы Язывларда язылгъан кюйде, тирилди+. 5Месигь Петерге, сонг Оьзюню он эки де якъчысына гёрюндю+. 6Мундан сонг бир вакътини ичинде О Оьзюню беш юзден де артыкъ якъчысына гёрюндю. Оланы кёплери бугюн де яшап туралар, бирлери буса гечингенлер. 7Сонг О Якъубгъа ва бары да элчилерине гёрюндю+. 8Лап ахырда чакъсыз тувгъан бир яш йимик болгъан магъа да гёрюндю+.

9Мен элчилени инг гиччисимен ва элчи деген атгъа да лайыкълы тюгюлмен, неге тюгюл де мен Исагъа иман салгъанланы гьызарлап тургъан бир адам эдим+. 10Амма, Аллагьны яхшылыгъындан, мен сиз гёреген кюйдемен. О магъа этген яхшылыкъ негьакъ болмады. Мен элчилени барындан да кёп загьмат тёкдюм, гертисин айтсам чы, мен тюгюл, Аллагьны менде болгъан яхшылыгъы загьмат тёкдю+. 11Гьасили, мен этдимми, олар этдими – башгъа тюгюл, биз барыбыз да шолай билдиребиз, сиз де шо уьйретивюбюзге иман салдыгъыз.

12Шолай буса, биз билдиреген кюйде, Месигь оьлюмден тирилген сонг, сизин арагъыздан бирлеригиз оьлюлер тирилмей деп нечик айтып боласыз дагъы+? 13Эгер оьлюлер тирилмей буса, Месигь де тирилмеген. 14Эгер Месигь тирилмеген буса, биз этеген иш де бош, сизин иманыгъыз да бош зат. 15Шолай болгъанда, биз Аллагьны гьакъында ялгъан сёйлейген болуп чыгъабыз, неге тюгюл де О Месигьни оьлюмден тирилтген деген хабарны билдиребиз. Эгер оьлюлени тирилмеклиги болмай буса, Аллагь Месигьни де тирилтмеге болмас эди. 16Эгер оьлюлер тирилмей буса, Месигь де тирилмеген. 17Эгер Месигь тирилмеген буса, сизин иманыгъыз да бош, гюнагьларыгъыз да гьали де гечилмеген+. 18Булай болгъанда, Месигьге иман салып оьлгенлер де даимге ёкъ болгъан+. 19Эгер биз янгыз бу яшав учун Месигьге умут эте бусакъ, бары да адамлардан инг насипсизлери биз болуп чыгъар эдик.

20Амма Иса Месигь оьлюмден тирилди! Оьзю де оьлгенлени инг биринчиси болуп тирилди+. 21Оьлюм бу дюньягъа бир адамдан таба гелгени йимик, тирилив де бир башгъа адамдан таба гелген+. 22Адам булан ортакъчы болгъанлар бары да оьлегенде йимик, Месигь булан ортакъчы болгъанланы да бары да яшавгъа къайтарылажакъ. 23Амма гьариси оьз гезиги булан болажакъ: башлап Месигь, О гелгенден сонг, Онуки болгъанлар тирилежеклер+. 24Сонг ахыр заман болажакъ. Месигь бары да ругь гьакимлени, башчыланы ва гючю булангъыланы ёкъ этгенде, гьакимлигин Атабыз Аллагьгъа тапшуражакъ!+
25Бары да душманларын аякъ тюбюне салып янчгъынча, О гьакимлик этмеге герек болажакъ+. 26Ёкъ этилежек ахырынчы душман оьлюмдюр. 27Неге тюгюл де, Сыйлы Язывларда язылгъан кюйде, О «бары да затны аякъ тюбюне салажакъ». «Бары да затны» дейгенде, бары да затны Месигьге таби этген Аллагьдан башгъа бары да зат экени ачыкъ+. 28Бары да зат Огъар таби этилгенден сонг, Уланы да бары да затны Оьзюне таби этген Аллагьгъа таби болажакъ. Шондан сонг Аллагь бары да затгъа толу кюйде гьакимлик этежек+.

29Эгер де шо шолай болмагъан буса, неге инсанлар оьлгенлер саялы, сувгъа чомдуртуп, оьзлени Аллагьгъа тапшурта дагъы? Эгер де оьлгенлер тирилмей буса, олар саялы оьзлени шолай Аллагьгъа тапшуртма негер тарыкъдыр дагъы? 30Биз не учун яшавубузну гьар сагьатда къоркъунчлукъгъа тарытабыз+? 31Мен гьар гюн оьлюмню алдында токътайман. Къардашларым, Раббибиз Иса Месигьни алдында сизин булан болагъан оьктемлигим булан ант этемен!+
32Мени мурадым инсанланыки йимик болгъан буса, мен Эфесдеги къыр жанлар булан ябушуп не эте эдим дагъы? Магъа ондан не пайда бар? Эгер де оьлгенлер тирилмей буса, «ашайыкъ ичейик, тангала биз оьлебиз чи!»

33Вёрегиз, алданып къалмагъыз: «Яман ёлдашлар инсанны терс ёлгъа салар». 34Тийишли кюйде эсигизни табыгъыз ва гюнагь иш этмегиз. Мен муну сизин илыкъдырайым деп айтаман, неге тюгюл сизин бирлеригиз Аллагьны танымай+.

Тирилегендеги къаркъараланы гьакъында

35Амма биревлер: «Оьлюлер нечик тирилежек? Оланы къаркъаралары нечик болажакъ?» – деп сорай болмагъа ярай. 36Шолай сорамакъ гьайгевлюкдюр! Гьар урлукъ чыкъмакъ учун, бир алдын оьлме герек!+
37Сиз чачагъан заманда, оьсюмлюкню оьзюн тюгюл, янгыз ону урлугъун, будайны яда башгъа бир оьсюмлюкню урлугъун чачасыз чы. 38Аллагь шо урлукъгъа Оьзю сюйген кюйде къаркъара бере. О да гьар урлукъгъа оьзюню къаркъарасын бере.

39Бары да къаркъаралар бир йимик болмай. Инсанланы къаркъарасы гьайванланыки йимик тюгюл, гьайванланы къаркъарасы къушланыки йимик тюгюл, къушланыки де балыкъланыки йимик тюгюл. 40Кёкдеги къаркъаралар да бар, дюньядагъы къаркъаралар да бар. Кёкде болагъанларыны сан ягъы ва гёзеллиги башгъа, дюньяда болагъанларыныки де башгъа. 41Гюнешни шавласыны гёзеллиги башгъа, айныки башгъа, юлдузланыки де башгъа. Шавла якъдан юлдуз да юлдуздан башгъа.

42-43Оьлгенлени тириливю булан да тап шо кююнде бола: къаркъара чирийген гьалында гёмюле – янгыргъан гьалында тирилип къала; тёбен этилген гьалында гёмюле – макътавлу гьалында тирилип къала; гючсюз гьалында гёмюле – гючлю гьалында тирилип къала+. 44Табиатдагъы къаркъара болуп гёмюлер – ругь къаркъара болуп тирилер. Табиатдагъы къаркъара болгъан сонг, ругь къаркъара да бар. 45Сыйлы Язывларда булай язылгъан: «Биринчи инсан болгъан Адам яшайгъан жан болду». Ахырынчы Адам буса яшав береген бир Ругь болду+. 46Амма башлап арагъа чыкъгъан ругь инсан тюгюл. Башлап арагъа чыкъгъан къаркъаралы инсан, сонг чыкъгъаны буса – ругь инсан. 47Биринчи Адам ерден, демек топуракъдан, экинчи Адам буса кёклерден гелген+. 48Топуракъдан болгъан адам нечик буса, дюньядагъы болгъанлар да шолайдыр. Кёклерден болгъан Адам нечик буса, кёклердеги болгъанлар да шолай. 49Биз топуракъдан болгъангъа нечик ошай бусакъ, кёклерден болгъан Адамгъа да шолай ошажакъбыз+.

50Сизге айтма сюегеним, къардашларым, ерде этден ва къандан болгъан къаркъаралар Аллагьны гьакимлигини тюбюне тюшмес, шолай чирийген затлар чиримейгенлерини вариси болуп болмас. 51-52Сизге бир сырны ачайым: биз барыбыз да оьлмежекбиз. Амма бирден, гёз юмуп, гёз ачгъынча, мюгьлетде ахырынчылай сюр чалагъанда, алышынажакъбыз. Сюр чалынажакъ ва оьлюлер чиримеген гьалында тирилежек, биз де алышынажакъбыз++. 53Неге тюгюл де, бютюн чирийген къаркъаралар чиримейген гьалгъа, оьлюмге тарылагъан къаркъаралар оьлюмсюз гьалгъа гирежек+. 54Чирийген ва оьлюмге тарылагъан къаркъаралар чиримейген ва оьлюмсюз гьалгъа гиргенде буса: «Оьлюмню уьстюнлюк ютуп къойду», – деп Сыйлы Язывларда язылгъан сёзлер гьакъ болуп чыгъажакъ!

55Гьей оьлюм! Сени уьстюнлюгюнг къайда?

Гьей оьлюм! Сени жан ачытдырагъан огъунг къайда+?

56Жан ачытдырагъан гючню оьлюм гюнагьдан алгъан. Гючню буса гюнагь Къанундан алгъан+. 57Тек Аллагьгъа шюкюрлюк болсун! О бизге Раббибиз Иса Месигьден таба уьстюнлюкню берди+.

58Булайлыкъда, гьей сююмлю къардашларым, Раббибизни ёлунда къатты кюйде токътагъыз. Оьзюгюзню даим Раббибизге къуллукъ этивге толу кюйде багъышлагъыз, неге тюгюл сиз О учун тёкген къыйыныгъыз бошуна гетмежегин билесиз.

16

Ерусалимдеги иман къардашлагъа кёмек учун акъча жыйыв

16^1Гьали Аллагьны халкъына кёмек учун акъча жыйывну гьакъында бир нече сёз айтайым. Исагъа иман салгъанланы Галатиядагъы жыйынларына мен буюргъан кюйде сиз де этерсиз+. 2Гьар биригиз жуманы биринчи гюнюнде оьзюню къазанчына гёре артгъа акъча салсын. Мен гелген заманда жыйып айланмасын учун, шону оьзюню янында сакълап турсун+. 3Мен гелеген замангъа бир нече адамны айырыгъыз. Ерусалимдегилер билсин деп, мен шо адамлар кимлер экенни англатагъан кагъызлар язарман ва оланы жыйылгъан садагъа булан Ерусалимге йиберермен+. 4Эгер магъа да шонда бармагъа тийишли болса, олар булан мен де барарман.

Павелни хыяллары

5Македониядан оьтгенде, мен сизин ягъыгъызгъа гележекмен, неге тюгюл де мен Македониядан оьтме къарайман+. 6Балики, яныгъызда бир нечакъы заман къалырман яда къышны чыгъарырман. Сонг барагъан ериме бармагъа сиз магъа кёмек этерсиз. 7Мен гьали сизин яныгъызгъа ёл уьстюнде гелип гетмейим деп токъташгъанман. Шо оьтесиз аз замангъа гелмек болур эди. Аллагь буюрса, сизин булан бираз къолай заман турмагъа умут этемен. 8Эфесде мен Пентикост байрамгъа ерли къалажакъман+. 9Неге тюгюл де, ишибизни этмек учун онда уллу имканлыкъ ачылгъан, амма магъа къаршы чыгъагъанлар да чы кёп.

10Эгер Тимофей сизин яныгъызгъа гелсе, сизин арагъызда огъар парахат ва къоркъунчсуз болсун учун, тергев этигиз. Мени йимик, о да Раббибизни ишин кюте+. 11Бирев де ону тёбен гёрмесин. Сонг о мени яныма гелип болсун учун, ону эсенликде аманлыкъда ёлгъа салыгъыз. Оьзге иман къардашларыбыз булан мен ону гелмеклигин къаравуллап тураман.

12Иман къардашыбыз Аполлосгъа оьзге иман къардашларыбыз булан бирге сизин яныгъызгъа барсын деп мен бек тиледим. О гьали бармагъа сюймей эди, амма оьзюне онгайлы болгъан заманда гележек+.

Ахыргъы насигьатлар

13Сакъ болугъуз, иманыгъызда къатты кюйде туругъуз, тартынмагъыз ва гючлю болугъуз!+
14Этеген бары да затыгъызны сююв булан этигиз+.

15-16Стефанасны ва ону уьюндегилерин сиз таныйсыз. Олар Агьаяда башлап Исагъа иман салгъанны ва оьзлени Аллагьны халкъына къуллукъ этивге багъышлагъанны да сиз билесиз. Мен сиз оьзюгюз шолай адамлагъа ва Аллагьгъа къуллукъ этип загьмат тёгеген гьар биревге таби болгъаныгъызны сюемен++. 17Мен Стефанасны, Фортунатны ва Агьайикни гелмеклигине сююнемен. Олар магъа сизин орнугъузну тута. 18Олар мени де, сизин де ругьларыбызны гётерди. Булайлар, гертилей де, макътавгъа лайыкълы.

19Исагъа иман салгъанланы Асиядагъы жыйынлары сизге саламлар йиберелер. Акила булан Прискила ва оланы уьюнде жыйылагъан иман къардашларыбыз сизге Раббибизни гьюрметинден йылы саламлар йибере+. 20Мундагъы бары да иман къардашларыбыздан да сизге саламлар бар. Бир биригиз булан къардашлар йимик къысып къучакълашып саламлашыгъыз+.

21Мен, Павел, бу саламларымны сизге оьз къолум булан яздым+. 22Раббибизни сюймейгенлеге налатлар болсун. «Мараната!»[*]+
23Раббибиз Исаны рагьмусу сизин булан болсун. 24Мени сюювюм де Иса Месигь булан бирликде сизин булан болсун.

* 16:22 Бу ерде арамей тилдеги чакъырыв берилген. Шо дуаны эки башгъа кюйде охумагъа бола: «марана та» («Раббибиз, тез гел!») яда «маран ата» («Раббибиз геле тура!»).

+ 1:2 Элч 18:1-17, Рум 1:7

+ 1:5 2 Кор 8:7, 2 Кор 9:11

+ 1:7 Лкъ 17:30, 1 Сал 3:13, 1 Сал 4:16-18, Фил 3:20

+ 1:8 Фил 1:6

+ 1:9 Югь 17:21, 1 Югь 1:3, 1 Сал 5:24, 2 Сал 3:3, Ягь 10:23

+ 1:10 1 Кор 11:18

+ 1:11 1 Кор 3:3

+ 1:12 Элч 18:24, Элч 19:1, 1 Кор 3:4-5, 1 Кор 4:6, 1 Кор 6:12, Тит 3:13, Югь 1:42

+ 1:13 Эф 4:4-5
+ 1:14 Элч 18:8, Рум 16:23
+ 1:16 1 Кор 16:15
+ 1:17 2 Кор 10:10
+ 1:18 1 Кор 2:1, 2 Кор 2:15, Рум 1:16
+ 1:20 Айт 21:30, Рум 1:22, 1 Кор 3:19

+ 1:22 Мат 12:38, Мк 8:11, Югь 2:18, Югь 4:48, Югь 6:30

+ 1:23 Гал 5:11
+ 1:24 1 Кор 2:7, Кол 2:3
+ 1:28 Якъ 2:5
+ 1:29 Рум 3:27, Эф 2:9
+ 1:30 Эф 1:7, Фил 3:9
+ 1:31 2 Кор 10:17
+ 2:1 1 Кор 1:18, 2 Кор 2:15
+ 2:2 Гал 6:14
+ 2:3 2 Кор 11:30, 2 Кор 12:5, Гал 4:13
+ 2:4 1 Кор 4:20
+ 2:5 2 Кор 4:7, 2 Кор 6:7
+ 2:6 Фил 3:15
+ 2:7 Кол 2:3
+ 2:8 Югь 7:48, Элч 13:27
+ 2:10 Мат 16:17, 1 Югь 2:20
+ 2:11 Айт 20:27
+ 2:12 Рум 8:15
+ 2:13 2 Кор 1:12, Югь 6:45
+ 2:14 Югь 14:17, Рум 8:7
+ 2:16 Рум 11:34
+ 3:2 1 Пет 2:2, Ягь 5:13
+ 3:3 1 Кор 1:10-11, Гал 5:19-20

+ 3:5 Элч 18:24, Элч 19:1, 1 Кор 1:12, 1 Кор 4:6, 1 Кор 16:12, Эф 3:7, Кол 1:25

+ 3:6 Элч 18:4-11, Элч 18:27-28, Югь 4:36-38
+ 3:7 Гал 6:3
+ 3:8 Мат 16:27, 2 Югь 1:8
+ 3:9 2 Кор 6:1, Эф 2:20-22
+ 3:10 Рум 15:20
+ 3:11 Эф 2:20, Кол 2:7, Вагь 21:14
+ 3:13 1 Кор 1:7, 1 Кор 4:5, 1 Пет 1:7
+ 3:16 Рум 8:9, 1 Кор 6:19, 2 Кор 6:16
+ 3:17 Эф 2:21
+ 3:19 Айт 21:30, 1 Кор 1:20, Аюб 5:13
+ 3:20 Заб 93:10-11
+ 3:23 2 Кор 10:7, Гал 3:29
+ 4:4 Элч 23:1, Аюб 9:2, Аюб 9:15

+ 4:5 Мат 7:1, Рум 2:1, Аюб 12:22, 2 Кор 10:18

+ 4:6 Элч 18:24, Элч 19:1, 1 Кор 1:12, 1 Кор 3:5

+ 4:7 Югь 3:27
+ 4:8 Вагь 3:17
+ 4:9 Рум 8:36
+ 4:10 2 Кор 11:19, 2 Кор 13:9
+ 4:11 2 Кор 11:27, Фил 4:12

+ 4:12 Элч 18:3, Мат 5:44, 1 Пет 3:9, Рум 12:14

+ 4:14 2 Кор 6:13
+ 4:15 Филим 1:10
+ 4:16 1 Кор 11:1, 1 Сал 3:7, 2 Сал 3:7
+ 4:17 Элч 16:1, 1 Кор 16:10, 1 Тим 1:2
+ 4:19 1 Кор 11:34, 1 Кор 16:5, 2 Кор 1:15-16
+ 4:20 1 Кор 2:4
+ 4:21 2 Кор 10:2, 2 Кор 13:2

+ 5:1 2 Кор 12:21, Лев 18:8, Такр 22:30, Такр 27:20,

+ 5:3 Кол 2:5
+ 5:5 2 Кор 2:6, 1 Тим 1:20, Айт 23:14
+ 5:6 Мат 13:33, Лкъ 13:21, Гал 5:9
+ 5:7 Чыгъ 12:15, Такр 16:3
+ 5:8 Мк 8:15, Лкъ 12:1
+ 5:9 Эф 5:11, 2 Сал 3:14
+ 5:11 2 Сал 3:6
+ 5:12 Мк 4:11, Такр 17:7
+ 6:1 Мат 18:17
+ 6:2 Мат 19:28
+ 6:5 1 Кор 15:34
+ 6:7 Мат 5:39-40
+ 6:9 Гал 5:21, Эф 5:5, Чыгъ 20:14, Ягь 13:4
+ 6:10 Мк 7:21-23, Гал 5:19-21

+ 6:11 Эф 2:2, Югь 13:8, Эф 5:26, Тит 3:5, Ягь 10:22

+ 6:12 1 Кор 10:23
+ 6:15 Эф 5:30
+ 6:16 Яр 2:24, Мк 10:7-8, Эф 5:31
+ 6:17 Эф 4:4
+ 6:18 Гал 5:19, Эф 5:3, 1 Сал 4:3
+ 6:19 Рум 14:7
+ 6:20 2 Пет 2:1, 1 Кор 7:23
+ 7:3 Чыгъ 21:10
+ 7:5 Чыгъ 19:15, Мат 4:3, 1 Сал 3:5
+ 7:6 2 Кор 8:8
+ 7:7 Мат 19:11-12, 1 Кор 12:4, 1 Пет 4:10
+ 7:9 1 Тим 5:14
+ 7:10 Мк 10:9
+ 7:11 Мк 10:11
+ 7:16 1 Пет 3:1
+ 7:18 Элч 15:1-2, Гал 5:2

+ 7:19 Рум 2:28-29, Гал 3:28, Гал 5:6, Кол 3:11

+ 7:22 Югь 8:32, Якъ 2:12, 1 Пет 2:16, Рум 6:18, 2 Кор 3:17, Гал 5:1, Филим 1:16, Рум 6:22

+ 7:23 1 Кор 6:20, Лев 25:42, Лев 25:55
+ 7:25 2 Кор 8:10-11
+ 7:30 2 Кор 6:10
+ 7:31 1 Пет 4:7, 1 Югь 2:17
+ 7:32 Мат 6:25, Лкъ 10:41
+ 7:38 Ягь 13:4
+ 7:39 Рум 7:2
+ 8:1 Элч 15:20, Элч 15:29, 1 Кор 13:4-13
+ 8:2 Гал 6:3
+ 8:3 Гал 4:9
+ 8:4 Такр 4:35, Такр 6:4-5, 1 Пач 12:21,

+ 8:6 Эф 4:6, Югь 1:3, Рум 11:36, Кол 1:16, Ягь 1:2

+ 8:7 1 Кор 10:28-29

+ 8:8 Мк 7:19, Элч 10:12-15, Рум 14:14

+ 8:10 Рум 14:1, Элч 15:29, 1 Кор 10:19, Вагь 2:14

+ 8:11 Рум 14:15
+ 8:13 Рум 14:21
+ 9:1 1 Сал 2:6-7, Филим 1:8, Элч 9:3-6
+ 9:4 2 Сал 3:8-9

+ 9:5 Мк 6:3, Югь 2:12, Югь 7:3, Элч 1:14, 1 Кор 9:5, Гал 1:19, Мк 1:30

+ 9:6 Элч 4:36, Элч 13:2, Элч 15:36, Гал 2:9
+ 9:7 2 Кор 10:4, 2 Тим 2:3, Айт 27:18
+ 9:9 Такр 25:4, 1 Тим 5:18
+ 9:10 Рум 4:23-24, 2 Тим 2:6
+ 9:11 Рум 15:27, Гал 6:6
+ 9:13 Лев 6:16, Лев 6:26
+ 9:14 Лкъ 10:7, 1 Тим 5:18
+ 9:15 Элч 18:3
+ 9:16 Рум 1:14
+ 9:17 Гал 2:7
+ 9:18 2 Кор 11:7, 2 Кор 11:9
+ 9:19 2 Кор 4:5
+ 9:20 Элч 16:3, Элч 21:23-26
+ 9:21 Рум 2:12, Рум 2:14, Гал 2:3
+ 9:22 2 Кор 11:29, 1 Кор 10:33
+ 9:24 Гал 5:7
+ 9:25 1 Пет 5:4, Фил 3:14, 2 Тим 2:5
+ 10:1 Чыгъ 13:21, Чыгъ 14:22
+ 10:3 Чыгъ 16:15, Чыгъ 16:35, Такр 8:3
+ 10:5 Сан 14:29, Сан 14:36-37
+ 10:6 Сан 11:4-6, Заб 77:18
+ 10:7 Чыгъ 32:6
+ 10:8 Сан 25:1-9
+ 10:9 Заб 94:9, Сан 21:5-6
+ 10:10 Сан 14:29-37
+ 10:11 Рум 4:23
+ 10:12 Рум 11:20-21

+ 10:13 1 Кор 1:9, Аюб 5:19, Заб 33:20, 2 Пет 2:9

+ 10:14 1 Югь 5:21
+ 10:16 Мк 14:22-23, Югь 6:51, 1 Кор 11:23-26
+ 10:17 Рум 12:5, 1 Кор 12:12-13, Эф 4:25
+ 10:18 Лев 3:3, Лев 7:15
+ 10:19 Элч 15:29, 1 Кор 8:4, Вагь 2:14
+ 10:20 Такр 32:17, Заб 105:37
+ 10:21 2 Кор 6:15
+ 10:22 Такр 32:21,
+ 10:23 1 Кор 6:12
+ 10:24 1 Кор 13:5, Фил 2:21
+ 10:25 1 Кор 8:7
+ 10:26 Заб 23:1
+ 10:27 Лкъ 10:8
+ 10:30 Рум 14:6
+ 10:31 Кол 3:17
+ 10:32 1 Кор 8:13, Рум 14:13
+ 10:33 1 Кор 9:22, 2 Кор 12:14
+ 11:1 1 Кор 4:16, 1 Сал 1:6, 2 Сал 3:7

+ 11:3 Эф 1:22, Эф 4:15, Яр 3:16, Эф 5:23, Югь 14:28, 1 Кор 15:24

+ 11:5 4 Пач 22:14, Лкъ 2:36, Элч 21:9
+ 11:6 Такр 21:12
+ 11:7 Яр 1:26
+ 11:8 Яр 2:21-23
+ 11:9 Яр 2:18
+ 11:11 Гал 3:28
+ 11:15 Сан 5:18
+ 11:18 1 Кор 1:10-12
+ 11:19 1 Югь 2:19
+ 11:22 Айт 17:5
+ 11:23 Гал 1:12
+ 11:24 Лкъ 22:19
+ 11:25 Лкъ 22:20
+ 11:27 Югь 6:53-56
+ 11:32 Айт 3:12
+ 12:1 1 Кор 14:1
+ 12:2 Эф 2:12
+ 12:3 1 Югь 4:2-3
+ 12:4 Рум 12:6, Эф 4:4-6
+ 12:5 Рум 12:7
+ 12:6 Фил 2:13
+ 12:9 Мат 17:20, 1 Кор 13:2

+ 12:10 Мк 16:17, Элч 2:4, Элч 10:46, 1 Кор 14:2

+ 12:12 Рум 12:5, 1 Кор 10:17, Эф 4:25
+ 12:13 Гал 5:6, Эф 2:14, Кол 3:11
+ 12:26 Рум 12:15

+ 12:27 Рум 12:5, Эф 1:23, Эф 4:12, Кол 1:18, Кол 1:24

+ 12:28 Элч 11:27, Эф 4:11

+ 12:31 1 Кор 14:1, 1 Кор 14:39

+ 13:2 Элч 2:18, Мат 17:20, Мк 11:23, 1 Кор 12:9

+ 13:11 Эф 4:14

+ 13:12 Мат 5:8, 1 Югь 3:2, 1 Кор 8:3, Гал 4:9

+ 14:1 1 Кор 16:14, 1 Кор 12:1
+ 14:5 Сан 11:29
+ 14:8 Сан 10:9
+ 14:15 Якъ 5:13, Эф 5:19
+ 14:16 2 Кор 1:20, Вагь 3:14
+ 14:20 Эф 4:14, Мат 18:3, 1 Кор 2:6
+ 14:22 Элч 2:6
+ 14:23 Элч 2:13
+ 14:26 2 Кор 12:19, 2 Кор 13:10
+ 14:29 1 Югь 4:1, 1 Сал 5:20-21

+ 14:34 1 Тим 2:11-12, Яр 3:16, 1 Пет 3:1, Эф 5:22, Кол 3:18

+ 14:39 1 Кор 12:31, 1 Кор 14:1
+ 14:40 Кол 2:5
+ 15:2 Гал 3:4
+ 15:3 Лкъ 24:27
+ 15:4 Заб 15:10,
+ 15:5 Лкъ 24:34, Лкъ 24:36
+ 15:7 Элч 12:17, Лкъ 24:50, Элч 1:3-4
+ 15:8 2 Кор 12:11
+ 15:9 Эф 3:7-8, Элч 8:3
+ 15:10 2 Кор 11:23, Кол 1:29
+ 15:12 Элч 23:8, 2 Тим 2:18
+ 15:17 Рум 4:25
+ 15:18 1 Сал 4:16, Вагь 14:13

+ 15:20 1 Сал 4:14, 2 Тим 2:8, Элч 26:23, Кол 1:18, Вагь 1:5

+ 15:21 Рум 5:12-18

+ 15:23 1 Сал 4:16

+ 15:24 1 Пет 3:22, Рум 8:38, Эф 1:21, Лкъ 1:33, Вагь 11:15

+ 15:25 Заб 109:1, Ягь 2:8
+ 15:27 Заб 8:7, Эф 1:22
+ 15:28 Югь 14:28, Эф 1:23, Кол 3:11
+ 15:30 2 Кор 11:26
+ 15:31 1 Сал 2:19
+ 15:34 1 Кор 6:5
+ 15:36 Югь 12:24
+ 15:42 Фил 3:21, Кол 3:1
+ 15:45 Яр 2:7
+ 15:47 Яр 2:7, Югь 3:13, Югь 6:38
+ 15:49 Яр 5:3
+ 15:51 Фил 3:21

+ 15:52 Мат 24:31, 1 Сал 4:16, Вагь 11:15, 1 Сал 4:15, Фил 3:21

+ 15:53 2 Кор 5:2-4
+ 15:55 2 Тим 1:10, Ягь 2:14-15
+ 15:56 Рум 4:15, Рум 7:8
+ 15:57 Рум 8:37
+ 16:1 Элч 24:17, Рум 15:25-28, Гал 2:10

+ 16:2 Элч 20:7, Вагь 1:10, 2 Кор 8:3, 2 Кор 9:3

+ 16:3 Элч 18:27, 2 Кор 3:1, Элч 24:17, Рум 15:25-28

+ 16:5 Элч 19:21, 2 Кор 1:16

+ 16:8 Чыгъ 23:16, Чыгъ 34:22, Лев 23:15, Такр 16:9, Элч 2:1

+ 16:10 Элч 16:1, 1 Кор 4:17

+ 16:12 Элч 18:24, Элч 19:1, 1 Кор 1:12, 1 Кор 3:5, 1 Кор 4:6

+ 16:13 Мат 25:13, 2 Сал 2:15
+ 16:14 1 Кор 14:1
+ 16:15 1 Кор 1:16
+ 16:16 Фил 2:29, 1 Сал 5:12-13, 1 Тим 5:17
+ 16:19 Элч 18:2, Рум 16:3, 2 Тим 4:19
+ 16:20 Рум 16:16

+ 16:21 Гал 6:11, Кол 4:18, 2 Сал 3:17, Филим 1:19

+ 16:22 Рум 9:3, Гал 1:8, Вагь 22:20

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=KUM

Сёзлюк (Янгы Разилешив)

Сёзлюк (Янгы Разилешив)

1. А

2. Б

3. Г

4. Д

5. З

6. И

7. К

8. Л

9. М

10. Н

11. О

12. П

13. С

14. Т

15. Ф

16. Х

17. Э

18. Ю

19. Я

СЁЗЛЮК

Аллагьны Къозусу – Иса Месигьге «Аллагьны Къозусу» деп де айтыла, неге тюгюл де Аллагь Ону гьар инсанны гюнагьлары саялы къурбан этген.

Ашлыкъ Тюшюмню байрамы – ашлыкъ тюшюм къайтарылып битген сонг оьтгерилеген байрам. Ягьудилер бу байрамны Азатлыкъ (Пасха) байрамындан сонг эллинчи гюн оьтгере болгъан.

Бабил – Иса Месигь бу дюньягъа гелгинче алдын заманларда Бабил пачалыгъы исрайыл халкъыны рагьмусуз душманы болгъан. Янгы Разилешивде «Бабил» деген сёз тапшурмалы къайдада Иблисни гьакимлик этивюн белгилей.

Баш дин къуллукъчулар – жамият масъалаланы чечивде ягьудилени инг де таъсири артыкъ болагъан дин къуллукъчулары. Кёбюсю баш дин къуллукъчулар оьр мажлисге гире болгъан. Исаны заманында олар бары да дегенлей бир нече белгили уьягьлюлерден чыкъгъан болгъан.

Гьарун – Мусаны агъасы. Дин къуллукъчуланы борчларын юрютмеге ва исрайыл халкъы учун Аллагьгъа къурбан этмеге янгыз Гьарунну ва ону наслусундагъыланы ихтияры болгъан.

Гьирод – арт-артындан гьакимлик этген дёрт пачаны аты. 1) Уллу Гьирод – бютюн Паластинге гьакимлик этген ягьуди пача. О гьакимлик этеген заманда Иса Месигь тувгъан. 2) Гьирод Антипа – Уллу Гьиродну уланы, Галилеяны пачасы. 3) Гьирод Агърипа I – Уллу Гьиродну уланыны уланы. О Паластинге гьакимлик этген, Исагъа иман салгъанланы вагьши кюйде гьызарлап юрюген.

Гьомора – Оьлю денгизни ювугъундагъы тюзлюкде ерлешген эки шагьарны атлары Содом ва Гьомора болгъан. Аллагь, Содом ва Гьомора шагьарларда яшайгъан адамланы гюнагьлары саялы ялын ва кюкюрт явдуруп, бу эки де шагьарны дагъытгъан.

Давут – Ягьуданы тухумундан чыкъгъан Исрайылны инг белгили пачасы. Ягьуди пайхаммарлар дюньягъа гьакъ кюйде гьакимлик этежек Месигь Давутну наслусундан болажакъ деп алданокъ билдире болгъан.

Давутну Наслусу – Исрайылны пачасы болмагъа тарыкълы болгъан Месигьни гелмеклигин къаравуллап тургъан ягьудилер Огъар шолай деп де айта болгъанлар.

Дин къуллукъчу – ягьудилерде Ерусалимдеги ибадатханада этилеген къурбанны Къанунгъа къыйышывлу кюйде юрютеген адам болгъан.

Дин къуллукъчуланы башчысы – ягьудилени аслу дин къуллукъчусу. Къанунну талапларына гёре, бир-бир дин адатланы янгыз о кютюп бола болгъан. Мисал учун, ибадатхананы Инг Сыйлы Ерине гирмеге янгыз ону ихтияры болгъан. О оьр мажлисге башчылыкъ эте болгъан.

Забур – ягьудиче «йырлар». Шу ортакъ атны тюбюнде Сыйлы Язывланы айрыча бир китабы болгъан ягьудилени 150 дин йыры жыйылгъан. Оларда Аллагь инсанланы оьлюмден къутгъаргъаны саялы, Огъар шюкюрлюк этиле, бирлеринде Аллагьны зорлугъу ва сюювю суратлана яда ялбарывлар бериле.

Ибадатхана – Ерусалимде ерлешген ва бютюн дюньядагъы ягьудилени дин марказы болгъан. Ягьудилер оьзлени къурбанларын янгыз шонда этгенлер. Ибадатхана башлап янгы девюрден алда 10-нчу асруда Сулайман пачаны заманында къурулгъан. Янгы девюрден алда 6-нчы асруда бабиллилер ону дагъытгъан. Сонг ибадатхана янгы девюрден алда 5-нчи асруда ягьудилер есир болуп тургъан Бабилден къайтгъандан сонг янгыртылгъан. Янгы девюрню 1-нчи асрусунда Гьирод пача ону башгъача этип къургъан. 70-нчи йылда Ерусалимдеги башгётеривню тозагъан заманда Рум асгерлер ибадатхананы дагъытгъанлар ва шо замандан берли ибадатхана дагъы янгыртылмагъан.

Ибрагьим – Аллагьу-Таала оьзю булан разилешив бегетген пайхаммар. Исрайыл халкъы ондан баш ала. Ибрагьим Аллагьгъа тынглавлу ва амин болгъан, Огъар толу кюйде инангъан.

Илияс – Эсги Разилешивдеги инг сыйлы пайхаммарланы бириси. Исрайыл пачалыгъына гьакимлик этеген Агъав ва ону къатыны ялгъан аллагьлагъа сужда къылагъаны саялы, Илияс олагъа Аллагьны каламын айтып тургъан. Ягьудилер Месигьни бу дюньягъа гелмеклигин Илияс гьазирлемеге герек деп инангъанлар.

Инсанны Уланы – Иса Оьзюне шолай деп айтгъан. Бир якъдан, ягьудилени бир-бир Сыйлы Китапларында Месигьге шолай ат берилген. Шо атны къолламакъ булан Иса Оьзю Месигь ва Пача экенин гёрсетмеге сюйген. Бирдагъы якъдан, ягьудилени тилинде шо сёз тагъым янгыз «инсан» деген маънаны бере. Иса ону шо маънасында къоллагъан буса, шону булан О Оьзю бары да ягъындан, айрокъда башына тюшген азаплар ва оьлюм булан, оьзге инсанлардай болуп къалгъанын айтмагъа сюйген.

Исагъа иман салгъанланы жыйыны – бу сёз тагъым эки маънада къоллана: 1) Иса Месигьге иман салгъанланы чакъда-чакъда бирче бир ерге жыйылагъанлары. 2) Исагъа иман салгъанланы ер юзюнде яшайгъан барысы да.

Исгьакъ – Ибрагьимни ва Сараны уланы, исрайыл халкъыны ата-бабасы, Якъубну атасы.

Къанун – ягьуди динни аслу талапларыны жыйымы. Бугъар Таврат деп де айтыла. Къанунну юрютмек бары да ягьудилер учун борч. Къанун Иса тувгъунча хыйлы асрулар алда ягьудилер учун Аллагьдан Муса пайхаммаргъа берилген. Къанунда инсанны яшавуну аслу къайдалары ва ону турушунда гери урулагъан затлар, ондан къайры да кёп санавдагъы адатлар, ашны, ят уьлкелилер булангъы аралыкъланы ва оьзгелерини гьакъында язылгъан.

Къурбанлыкъны салагъан ер – гьайванланы къурбан этмек учун, ташдан, балчыкъдан яда темирден этилген гётеринки ер. Къурбанлыкъ шонда салынып, Аллагь учун яллатыла болгъан. Исаны заманында ягьудилени къурбанлыкъ салагъан ери ибадатханада ерлешдирилген. Къурбан этмеге янгыз дин къуллукъчуланы ихтияры болгъан.

Левийлер – дин къуллукъчулар болмаса да, ибадатханада кюйлер согъуп, Аллагьгъа макътав этмеге, къурбан этмек учун гьайванлар онгармагъа кёмек этеген ва шолай оьзге ишлени юрютеген адамлар. Ондан къайры да, олар Къанунну уьйрене болгъан ва халкъны арасында муаллимлер йимик иш гёре болгъанлар. Шоланы ягьуди халкъны он эки тухумундан бири болгъан Левийни наслусуну этмеге ихтияры болгъан. «Левийлер» деген ат да шо тухумну башчысыны атындан амалгъа гелген.

Манна – Мусаны башчылыгъы булан дангылда айланагъан исрайыллылагъа Аллагь йиберген азыкъ, рызкъы.

Маясыз экмекни байрамы – Пасхадан сонг шо гьазиринде етти гюнню ичинде белгиленген байрам. Шо байрамны вакътисинде экмеклени янгыз маясызын ашамагъа ихтияр бериле болгъан.

Мелгьиседек – Салим деген ерни пачасы, дин къуллукъчу. Ибрагьим пайхаммар давда оьзюне тюшген затлардан он пайындан бир пайын огъар берген. Шондан сонг Мелгьиседек Ибрагьимге Аллагьны рагьмусун тилеп дуа этген.

Месигь – грекче «Христос». Исагъа айтылагъан атлардан бириси. Бу сёзню маънасы «танглангъан» демекдир. Бу дюньягъа къутгъарылыв гелтирмек учун, Аллагь Иса Месигьни танглагъан.

Муса – пайхаммар, Исрайылны инг белгили дин ва сиясат ёлбашчысы. О оьзюню халкъын Мисридеги есирликден чыгъаргъан. Муса Аллагь оьзюне берген Къанунну халкъгъа етишдирген.

Нугь – пайхаммар. Аллагьу-Таала бу дюньяны сув алдырып дагъытгъанча, Ону буйругъу булан Нугь уллу геме къургъан, уьягьлюсю булан ону ичине гирип, оьлюмден къутгъарылгъан.

Оьр мажлис – ягьудилени башын тутгъан къурум. Ону дуван этмеге ихтияры да болгъан. Онда 70 адам болгъан. Исаны заманында, ягьудилер Рум империяны гьакимлигини тюбюнде турагъанда, Оьр мажлисни инг аслу гьукмулары янгыз оланы топурагъындагъы Рум гьакимлери тасдыкъ этгенден сонг гючге гирген.

Пайхаммарлар – Аллагьны каламын эшитип, шону инсанлагъа билдирегенлер. Исаны заманына ерли ягьудилени кёп пайхаммарлары болгъан. Пайхаммарлар ягьудилени инг башлап Аллагьны аслу буйрукъларын кютмеге, бир-бирине зарал этмей турмагъа ва таза юрекли болмагъа уьйретген. Ягьудилени арасында пайхаммарланы китапларыны бек абуру болгъан.

Пасха – ягьудилени аслу байрамы. Шо байрамда олар оьзлени ата-бабалары Мисриде къул болуп тургъанлыкъдан къутгъарылгъанын эсге ала болгъанлар. Пасха байрам гьар йыл апрель айда оьтгериле болгъан. Байрам аш учун Пасханы гюнюнде къозу союлмагъа тарыкълы болгъан.

Саддукейлер – Къанунгъа айрокъда бек къуллукъ этеген билимли ягьудилер. Саддукейлер Къанунда язылгъандан къайры башгъа затны къабул этмегенлер. Масала, олар оьлюлер къыяматгюн тирилегенликге инанмагъанлар, неге тюгюл Къанунда шо гьакъда айтылмагъан.

Сара – Ибрагьим пайхаммарны къатыны, Исакъны анасы.

Синагог – Сыйлы Язывланы охумакъ учун ва дуалар этмек учун ягьудилер жыйылагъан бина. Синагогларда шолай жыйынлар гьар сонгугюн оьтгериле болгъан. Синагогларда Сыйлы Язывланы охумагъа ва оларда язылгъан затланы англатмагъа гьар ягьудини ихтияры болгъан. Ягьудилер яшайгъан гьар шагьарда шолай синагоглар болгъан. Шолар, адатлы гьалда, оланы яшавуну марказлары болгъан, синагогну башчысы буса инг абурлу адамлардан бириси болгъан.

Содом – къара: Гьомора.

Сонгугюн – ягьудилерде сыйлы саналагъан гюн. Мусаны Къанунуна гёре, шо гюн Аллагьгъа ибадат этмекден оьзге ишни кютмек гери урула болгъан. Янгы гюн ягьудилерде гюн артылгъан сонг башлана болгъан. Шо саялы, жумагюн гюн артылып сонгугюн гюн артылгъанча, ишлемек гери урула болгъан.

Сувгъа чомдуруп, Аллагьгъа тапшурув – Исагъа иман салгъан сонг бир керен кютюлеген адат. Бу адат кютюлегенде, бир адам башгъасын, гёнгюллю кюйде бир аз замангъа сувгъа чомуп, ону Аллагьгъа тапшура. Бу адат Аллагьгъа тапшурулгъан адам бары да гюнагьлардан тазалангъанын ва о янгы яшав башлагъанын белгилей.

Сулайман – Давутну уланы, Исрайылны Давутдан сонггъу пачасы. Сулайман гьакимлик этеген заманда Исрайыл пачалыгъы яхшы оьсюп гетген. Сулайман Ерусалимде инг биринчи ибадатхананы къурдургъан.

Сыйлы чатыр, Шагьатлыкъ этеген чатыр – ибадатханасы къурулгъанча, исрайыллылар Аллагьгъа сыйлы чатырда сужда къылгъанлар ва къурбанларын этгенлер.

Сююнч Хабар – грекче «Инжил». Аллагьу-Тааланы исрайыллылагъа этген ваъдаларын кютюв. Шо ваъдалар Иса Месигьден таба яшавгъа чыкъгъан, Ондан таба бары да инсанлагъа къутгъарылывгъа багъып ёл ачылгъан – муна гьар инсангъа Аллагьдан гелген Сююнч Хабар.

Тамазалар – Исаны заманында ягьудилени арасындагъы абурлу адамлар. Олагъа бир-бир дин адатланы юрютмек ва жамият борчлар тапшурула болгъан. Адатлы кюйде, гьар синагогда бир нече тамаза бола болгъан.

Фарисейлер – ягьудилени арасында тувулунгъан дин ва сиясат бёлюк. Исаны заманында оланы уллу таъсири болгъан. Фарисейлер адамланы янгыз Къанунну тюгюл, ондан сонг чыкъгъан дин адатланы ва мердешлени де къатты кюйде юрютмеге борчлу эте болгъанлар.

Хач – бир-бирине бегетилген эки агъач багъана. Хачны бир багъанасы ерге, экинчиси буса огъар гёнделен къагъыла. Буланы къошуму «Т» гьарпгъа ошай. Этген гюнагьлы ишлери, жинаятчылыкълары саялы бир-бир адамланы румлулар хачгъа иле болгъанлар. Адамланы жазаламакъ учун, оланы мыхлап, хачгъа илгенлер ва шо адамлар оьлгюнче илинген кююнде тургъанлар.

Элчи – грекче «апостолос». Аллагь сайлап йиберген адам. Огъар ихтиярланы Иса Месигь берген. Исаны башлапгъы он эки якъчысы биринчи элчилер болуп токътагъанлар.

Юнус – уьч гюн балыкъны ичинде тургъан пайхаммар.

Якъуб – Исакъны уланы, огъар дагъы да Исрайыл деп де айтыла.

Ясакъчылар – Рум пачасы учун хазнагъа акъча жыягъан къуллукъчулар. Жыйгъан акъчасындан олар оьзлеге де азны къоймай болгъанлар, шо саялы ягьудилер оланы бек сюймей болгъанлар.

Ят халкълар – Исаны заманында ягьудилерден къайры къалгъан бары да халкълар ялгъан аллагьлагъа къуллукъ эте болгъанлар, олар ят халкълар деп гьисаплана болгъанлар.

Table of Contents

- Янгы Разилешив: 1 Коринфдегилеге

- Баш Сёз

- 1 Коринфдегилеге

- Баш Сёз
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16

- Сёзлюк (Янгы Разилешив)

- Аллагьны Къозусу
- Ашлыкъ Тюшюмню байрамы
- Бабил
- Баш дин къуллукъчулар
- Гьарун
- Гьирод
- Гьомора
- Давут
- Давутну Наслусу
- Дин къуллукъчу
- Дин къуллукъчуланы башчысы
- Забур
- Ибадатхана
- Ибрагьим
- Илияс
- Инсанны Уланы
- Исагъа иман салгъанланы жыйыны
- Исгьакъ
- Къанун
- Къурбанлыкъны салагъан ер
- Левийлер
- Манна
- Маясыз экмекни байрамы
- Мелгьиседек
- Месигь
- Муса
- Нугь
- Оьр мажлис
- Пайхаммарлар
- Пасха
- Саддукейлер
- Сара
- Синагог
- Содом
- Сонгугюн
- Сувгъа чомдуруп, Аллагьгъа тапшурув
- Сулайман
- Сыйлы чатыр, Шагьатлыкъ этеген чатыр
- Сююнч Хабар
- Тамазалар
- Фарисейлер
- Хач
- Элчи
- Юнус
- Якъуб
- Ясакъчылар
- Ят халкълар